پونتیاک فایربرد ترانس ام مدل ۱۹۷۳ همواره به دلیل طراحی زیبا، عرض زیاد بدنه، سرعت بالا، بدنه آبکاری شده و موتورهای غرنده معروف بوده است. پشت چهره عجیب و غریب این خودرو، گروهی توانا از مهندسان وجود دارند که تاریخ خودروهای عضلانی را بازنویسی کردند.
تیم مهندسی کمپانی «پونتیاک» در سال ۱۹۷۳ خودروی Firebird SD-455 را با موتور V8 به حجم ۴۵۵ اینچ مکعب (۷.۵ لیتر) به بازار عرضه کردند که قدرتی معادل ۳۱۰ اسب بخار تولید میکرد. این هیولا موفق شد بالاترین مدل «شورلت کامارو» در آن سال را با قدرت ۲۴۵ اسب بخار به راحتی پشت سر بگذارد و در پسزمینه قرار دهد.
آغاز یک پایان؛ عصر طلایی پونتیاک
بخش موتور پونتیاک (PMD) که واحد مخصوص تیونینگ و تنظیم شاسی و موتورهای خاص بود، سابقهای درخشان در مسابقات داشت. در سال ۱۹۷۳ که مهندسین کمپانی «پونتیاک» برترین مدل خود یعنی «Firebird Super Duty 455» را با تلاشی مضاعف تولید کردند، خورشید سالهای طلایی این کمپانی در حال غروب بود. ارایه این خودرو به بازار آمریکا، حکم یک برگ برنده حیاتی را برای پونتیاک داشت.
از مدل SD-455 همواره به عنوان آخرین خودروی عضلانی یا ماسل کار (Muscle Car) واقعی «پونتیاک» یاد میشود؛ هرچند این خودرو در عین حال، آغازگر عصر مدرن معرفی خودروهای عملکردی و قدرتمندی است که ما امروزه از رانندگی با آنها لذت میبریم.
شروع طراحی: از مسابقات نسکار تا چالشهای بزرگ
طراحی «پونتیاک فایربرد SD455» از موفقیتهای دهه ۱۹۶۰ «پونتیاک» در مسابقات نسکار NASCAR و NHRA ریشه گرفت، اما تقریبا یک دهه با تخیر اجرایی شد. تا دهه ۱۹۷۰، خودروهای خیابانی این برند، مانند مدل Plymouth Road Runner با موتور HEMI، خواص عملکردی خود را فراموش کرده بودند.
در همین دوران، پونتیاک از شرکت دادن مدل Firebird در مسابقات SCCA Trans Am درسهای بزرگی درباره مفهوم «هندلینگ» گرفت. تیم مهندسی کوچکی که توسط «هرب آدامز» (Herb Adams) هدایت میشد، کار بر روی نسخه جدید موتور V8 هفتونیم لیتری را با تراکم بالا آغاز کردند. اما موانع متعددی در راه بود:
- تحریم نفتی اوپک در سال ۱۹۷۳: جنگ قدرت بین خودروسازان را به پایان رساند.
- اعتصاب ۱۸ روزه کارگران جنرال موتورز: در سال ۱۹۷۲، این اعتصاب منجر به توقف تولید شورلت کامارو و ایجاد فرصتی طلایی برای تمرکز روی Firebird شد.
با خروج مدیران افسانهای همچون «بانکی نادسن» و «جان دلورین»، شرکت به دست مدیرانی افتاد که تمایل زیادی به تولید خودروهای پرمصرف نداشتند. با این وجود، تیم مهندسی تسلیم نشد و تمرکز خود را بر طراحی موتوری با حجم بالا اما میزان تراکم کمتر گذاشت تا هم به هدف برسد و هم از استانداردهای آلایندگی عبور کند.
مهندسی و بهینهسازی کلاسیک آمریکایی: قلب تپنده SD-455
تیم مهندسی پونتیاک برای دستیابی به بهترین عملکرد، تغییرات بنیادینی در SD-455 ایجاد کردند:
- استفاده از میلبادامک سبکتر
- بهینهسازی منیفولدهای خروج دود
- تقویت پوسته موتور
- آمادگی برای پمپ روغن خشک
- استفاده از میلشاتون فولادی ماشینکاری شده و پیستونهای آلومینیومی
این موتور برای مدل سال ۱۹۷۴ نیز بهبود یافت. «گرگ پیترسون»، مهندس جوان ۲۵ ساله و خلاق پونتیاک، که اولین نمونه این خودرو را به عنوان جایزه فارغالتحصیلی سفارش داده بود، نقش کلیدی در بهینهسازی آن داشت. او حتی خواستار تولید یک نسخه تستی ویژه برای مجله Car & Driver شد تا پونتیاک را به مصاف فراری دیتونا (Daytona) ببرد.
میراث پیتِرسون: تلاش برای شکست فراری
هدف تیم مهندسی، تولید یک Firebird بود که بتواند با فراری Daytona رقابت کند: حداکثر سرعت ۲۶۵ کیلومتر در ساعت، شتاب صفر تا صد کمتر از ۵ ثانیه و هندلینگ عالی. با وجود تولید مجموعا ۱۲۹۶ دستگاه، عمر مدل SD-455 تنها دو سال بود، اما «پیتِرسون» پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه، با اصلاحات سیستم تعلیق، استفاده از لاستیکهای رادیال و کاهش ارتفاع شاسی، این خودرو را به یک ماشین تهاجمی واقعی تبدیل کرد.
موتور V8 با حجم ۴۳۳ اینچ مکعب (۷.۰ لیتر) که میلشاتونهای کوتاهتر داشت، قدرت ۳۹۰ اسب بخار را در حداکثر دور موتور ۶۷۵۰ فراهم میکرد. صدای غرش این موتور در حالت درجا، هر علاقهمندی را به وجد میآورد.
مشخصات فنی در یک نگاه
خودروی «پونتیاک فایربرد ترانس ام SD455» در سالهای ۱۹۷۳ و ۱۹۷۴ تولید شد.
- حجم موتور: ۷.۵ لیتر (۴۵۵ اینچ مکعب) و نسخههای مسابقهای ۷.۰ لیتر
- قدرت: ۲۹۰ تا ۳۱۰ اسب بخار (بسته به گیربکس)
- گشتاور: ۵۲۸ تا ۵۳۵ نیوتونمتر
- گیربکس: ۴ سرعته دستی یا ۳ سرعته اتوماتیک
- سیستم تعلیق (جلو): بازوهای کنترلی با فنر لول
- سیستم تعلیق (عقب): محور جهشی فعال با فنر تخت
- وزن: ۱۶۳۳ کیلوگرم
- شناسایی: خودروهای کلاسیک SD در شماره VIN خود دارای حرف X در کاراکتر پنجم هستند.
این خودرو امروزه یک میراث زنده است. ترکیبی از طراحی ظاهری بینظیر و قدرت بالای یک خودروی عضلانی که با هندلینگ و فرمانپذیری هوشمندانهای همراه شده است. شاید قیمت امروزی نسخههای کلاسیک، که گاه تا ۱۳۰ هزار دلار هم میرسد، گواهی بر ارزش ماندگار این هیولای مهندسیشده باشد.
سوال 1: چرا پونتیاک فایربرد SD-455 به عنوان آخرین ماسلکار واقعی شناخته میشود؟
چون پس از سال ۱۹۷۳، به دلیل استانداردهای آلایندگی و تغییر سیاستهای جنرال موتورز، دیگر خودروهای عضلانی با آن قدرت و حجم موتور خالص تولید نشدند.
سوال 2: پونتیاک فایربرد SD-455 چه تفاوتی با سایر مدلها دارد؟
این مدل با موتور ۷.۵ لیتری V8، بهینهسازیهای فنی مسابقهای و عملکردی که فراتر از استانداردهای خیابانی زمان خود بود، از سایر مدلهای ضعیفتر متمایز میشود.
ماشین سواری پنتیا ک ترانسام