از نظر فنی، پدیده Over-steer زمانی اتفاق می افتد که چرخهای عقب خودرو از چرخهای جلوی آن بیشتر لیز می خورند و بیشتر عمل می کنند و از نظر فیزیکی، وقتی زاویه لغزش چرخهای عقب بزرگتر از زاویه لغزش چرخهای جلو باشند، این پدیده اتفاق می افتد. این اتفاق باعث می گردد تا قسمت عقب بدنه خودرو به قسمت کنارهای جاده لیز بخورد و به بیرون از مسیر متمایل گردد. نگهداشتن خودرو در چنین وضعیت دینامیکی به یک «دریفت»(Drift) جالب منجر می شود و شکست در حفظ تعادل خودرو در این وضع، باعث چرخش نامناسب خودرو خواهد شد. کنترل پدیده «اوور استیر» در یک خودروی دیفرانسیل عقب، به معنی تنظیم سرعت جانبی هر دو قسمت جلو و عقب خودرو می باشد. چرخی که لیز می خورد، در مقایسه با چرخی که در حال چرخش است، کشش عرضی و طولی کمتری دارد. در سر پیچها تا زمانی که چسبندگی چرخهای عقب به جاده ایجاد نشده، به علت اینکه هنوز می چرخند، تأثیر بیشتری دارند و باعث لیز خوردن قسمت عقب خودرو به بیرون از پیچ می شوند. ولی زمانی که چرخهای عقب می لغزند، هنوز چسبندگی کمی به جاده دارند و حرکت رو به جلو را برای خودرو فراهم می کنند، بنابراین قسمت عقب بدنه خودرو با زاویه ای وابسته به جهت حرکت خودرو لیز می خورد. در این حالت، تمام سعی راننده این است که چرخهای جلو را جلوتر از چرخهای عقب نگه دارد. از آنجا که کشش چرخهای عقب با سرعت چرخشی آنها رابطه معکوس دارد، اگر راننده گاز را فشار دهد، کشش چرخها از بین می رود. کاهش قدرت خودرو باعث کم شدن سرعت چرخهای عقب و در نتیجه افزایش کشش جانبی و کاهش سرعت جانبی قسمت عقب خودرو می گردد. چرخهای جلو هنوز ثابت هستند و راننده برای جلوگیری از چرخش خودرو، فرمان را در جهت لیز خوردن چرخهای عقب می چرخاند. به این عمل «پیچیدن به درون محدوده لغزش» یا Counter-steering می گویند. این پدیده باعث می شود که قسمت جلوی خودرو در جهت افقی حرکت کند. صاف کردن چرخهای جلو، سرعت جانبی آنها را نسبت به چرخهای عقب کم می کند و باعث چرخش سریعتر قسمت عقب خودرو می گردد. چرخاندن فرمان، نتیجه ای عکس می دهد که معمولاً عامل محدود کننده ای جهت کنترل Oversteer می باشد، زیرا هر خودرویی به میزان کمی، دارای ویژگی قفل شدن فرمان می باشد.
چرا ایجاد پدیده Oversteer مشکل است؟ چگونه باید آن را انجام داد؟
انجام پدیده Over-steer به معنی افزایش بار روی چرخهای عقب می باشد. متداول ترین نوع Over-steer در خودروهای دیفرانسیل عقب می باشد که در پیچهای جاده به کناره مسیر لیز می خورند، ولی بیشتر خودروها قادر به انجام آن نیستند. دلیل این امر، آن است که چسبندگی لاستیکها مستقیماً تحت تأثیر فشاری است که از طرف لاستیک به سطح جاده وارد می شود. زمانی که یک خودرو شتاب می گیرد، قسمت جلوی آن به سمت بالا رفته و قسمت عقب بدنه به سطح زمین نزدیک می شود و فشار وارده بر چرخهای جلو را به چرخهای عقب منتقل می کند. در نتیجه چسبندگی چرخهای جلوی خودرو کم شده و برعکس، چسبندگی چرخهای عقب به جاده افزایش می یابد و خودرو تمایل به حرکت در مسیر مستقیم را دارد که اصطلاحاً به آن پدیده Under-steer می گویند. با اعمال قدرت کافی، خودرو می تواند به چسبندگی چرخهای عقب غلبه کند، ولی اکثر خودروها توانایی این کار را در دنده های پایین تر یا سنگین تر دارند. تنظیم باد لاستیکها باعث افزایش چسبندگی چرخهای جلو و کاهش چسبندگی چرخهای عقب می گردد. همچنین اضافه کردن زاویه انحنای منفی یا انحراف قسمت بالای چرخها به طرف داخل نیز باعث افزایش چسبندگی در قسمت جلوی خودرو خواهد شد که به معنی رها شدن خودرو از چسبندگی چرخهای عقب می باشد. سفت کردن سیستم تعلیق و فنر بندی عقب خودرو نیز انتقال فشار بین قسمتهای داخلی و خارجی چرخهای عقب را افزایش می دهد. این امر باعث کاهش چسبندگی کلی در محور عقب خودرو شده و انجام Over-steer را آسانتر می کند.
مترجم: مهندس اشکان معصومی
