بازدید از خط تولید موتورسیکلت دوکاتی
کمپانی موتورسیکلت «دوکاتی» که در حال حاضر زیرمجموعه گروه صنعتی «آئودی» می باشد، برای دوستداران تکنولوژی، مقصد و مکان دیدنی مناسبی است که در منطقه «دره موتور» (Motor Valley) در شهرک صنعتی Borgo Panigale نزدیک شهر «بولونیا» (Bologna) در کشور ایتالیا در کنار کارخانه های مازراتی، فراری و لامبورگینی قرار گرفته است. در این مطلب، مراحل تولید موتورسیکلت «دوکاتی» مدل 1199 Panigale را از ابتدا تا انتها بررسی می کنیم تا شاید با تکنیکها و روشهای «دوکاتی» برای افزایش بازدهی، بهبود کیفیت محصولات خروجی و جلب اعتماد آشنا شویم.
راهنمای ما برای معرفی خطوط مختلف تولید کمپانی «دوکاتی» آقای «لیویو لودی» بود که مدت 26 سال در کمپانی «دوکاتی» و در ادارات مختلف آن مشغول فعالیت بوده که این سابقه کار، از او یک متخصص ماهر و یک مورخ شایسته برای تصدی گری مسئولیت «موزه دوکاتی» ساخته است. این کارخانه با 1100 کارگر روزانه 60 تا 300 موتورسیکلت را در شش خانواده مختلف این برند تولید می کند و 90% از محصولات تولیدی خود را صادر می نماید. در این کارخانه 200 نفر در «دپارتمان مسابقات موتورسیکلت» مشغول به کار هستند. میزان تولید این کمپانی در سال گذشته 34000 دستگاه موتورسیکلت بوده است.
خط تولید قوای محرکه
در کارخانه «دوکاتی» سه نوع مختلف قوای محرکه موتورسیکلت در سه خط تولید مختلف به مرحله تولید می رسند. تولید «دوکاتی» با استفاده از سیستم تولید Lean یا تولید همزمان(Just in Time) انجام می گردد و بخش زیادی از فعالیتها مانند ریخته گری، پرس کاری، رنگ آمیزی و تولید قطعات پیش مونتاژ که در گذشته در داخل شرکت انجام می شده اند، به بیرون از شرکت انتقال یافته اند.
برای شروع، از منطقه فروشگاه کارخانه بازدید کردیم که از سال 1997 همزمان با افزایش میزان تولید «دوکاتی» تأسیس شده است. هر مدل موتورسیکلتی منطقه خاص خود را دارد که قطعات آن با شرح محل استفاده و اینکه در کدام مرحله از فرآیند تولید مورد استفاده قرار می گیرد، بر روی سینی های ویژه ای قرار گرفته است و حتی اگر یک پیچ بر روی سینی فراموش شود، با تمام شدن کار کارگر در پست مربوطه، قطعه به شکل نادرست تولید می گردد.
قوای محرکه موتورسیکلت در دو مرحله اصلی تولید می گردد، ابتدا بدنه اصلی موتور ساخته می شود و سپس ما مونتاژ آن را درخط تولید اصلی با استفاده از جعبه هایی که حاوی قطعات مورد نیاز برای موتور می باشد، انجام می دهیم و اهمیتی ندارد که موتور یک Panigale باشد و یا یک موتور دو سیلندر Monster، Multistrada، Hypermotard و یا Diavel باشد.
با این روش جدید تولید همزمان، بیشتر از 85% ایرادات در محصول نهایی کاسته می شود که برای «دوکاتی» نکته مثبتی محسوب می گردد و باعث جلب رضایت و اعتماد مشتریان این برند شده است. شرکت «دوکاتی» در سال 1997 این پروژه را به صورت همزمان با شرکت «پورشه» شروع کرد و مهندسان «پورشه» با حضور در خط تولید «دوکاتی» روش انجام «تولید همزمان»(JIT) را به کارکنان «دوکاتی» آموزش داده اند که البته خود آنها هم از شرکت «تویوتا» آموخته بودند.
در این شرکت، کارکنان با تئوری ژاپنی «کایزن»، با بازدهی آلمانی «پورشه» و فکر و تخیل ایتالیایی کار می کنند. در سال 1987 تولید «دوکاتی» در روز تنها 20 موتورسیکلت بود که با زمان تحویل 9 ماهه اعتماد مشتریان را جلب نمی کرد. یعنی از زمان سفارش تا تحویل یک موتورسیکلت نه ماه طول می کشید، ولی امروزه این زمان تنها به 40 تا 50 روز کاری رسیده است. این برای کارخانه ای که 150 برابر کوچکتر از کارخانه موتورسیکلت «هوندا» می باشد، یک گام رو به جلو محسوب می گردد. زمانی که وارد منطقه مونتاژ موتور و قوای محرکه شدیم، تکنیسینهایی با تی شرت قرمز را دیدیم که از چند قطعه آهن، موتور می ساختند.
صفحات کامپیوتری، فرآیند هر مرحله را به کارگران راهنمایی می کنند و به هر کارگر می گویند که کدام قطعه را از سینی مونتاژ بردارد و چطور آن را در جای خود محکم کند و یا با چه گشتاوری باید یک پیچ یا مهره را ببندد. کارکنان «دوکاتی» تی شرت قرمز خود را به عنوان یونیفورم نمی دانند، بلکه آن را به عنوان دلیل غرور و افتخار خود می شناسند و به همین دلیل «دوکاتی» همواره به عنوان «فراری» دو چرخ شناخته شده است.
البته تفاوت بزرگی که بین این دو وجود دارد، این است که تمام کسانی که مشتاق «فراری» هستند، موفق به خریدن آن نمی شوند، ولی اگر شما «دوکاتی» را دوست داشته باشید، می توانید با خرید ارزانترین مدل Monster عضو خانواده بزرگ «دوکاتی» شوید.
زمان متوسط برای ساخت یک موتور تا زمان تکمیل آن 70 دقیقه است که بعد از تولید، مورد تست قرار می گیرد. موتور برداشته می شود و بدون بنزین آن را تست سرد می کنند که با وارد کردن مقداری روغن به درون موتور انجام می شود. با توجه به اینکه در این تست از بنزین استفاده نمی شود، موتور را به یک موتور الکتریکی نصب می کنند که حرکت پیستونها و میل بادامک را به وجود آورد.
موتور به مدت سه دقیقه در دور موتور 3000 دور در دقیقه کار می کند و در مدت تست، سنسورهایی روی موتور وجود دارند که توسط یک کامپیوتر قدرت موتور را کنترل می کنند. با این تست دو آیتم مشخص می شود، اول تراکم روغن در سرسیلندر و بدنه اصلی موتور و دوم کیفیت مونتاژ موتور. اگر کامپیوتر موتور را تأیید کند، مستقیماً به خط تولید فرستاده می شود و اگر موتوری در تست مردود گردد و یا نشتی داشته باشد، دوباره دمونتاژ شده و قطعات آن دوباره سرهم بندی می شوند تا تست را با موفقیت بگذراند.
خط مونتاژ موتور بر روی فریم بدنه
ما وارد منطقه دوم از سه مرحله اصلی تولید شدیم، جایی که موتورها در فریم اصلی بدنه قرار داده می شوند. البته زمانی که ما به مدل 1199 Panigale در خط تولید نگاه می کردیم، چیزی شبیه به موتورسیکلت نمی دیدیم. در این خط، قطعات فریم بدنه همراه با لوله های اگزوز و رادیاتور بر روی هم سوار می شوند و موتور بر روی فریم بدنه از جنس آلومینیوم ریخته گری شده، ثابت می گردد.
این فریم آلومینیومی از فریم فیبرکربنی اقتباس شده است که در سال 2009 برای موتورسیکلتهای سری MotoGP طراحی شده و توسعه یافته بود. فلسفه «دوکاتی» از دهه 1950 که «فابیو تاگلیونی» معروفترین مهندس ارشد موتورسیکلت سازی، اولین موتورسیکلت مسابقه ای را طراحی کرد، روی دنیای مسابقات تأکید می کند و تکنولوژی موتورسیکلتهای مسابقه ای را بر روی موتورسیکلتهای تجاری پیاده سازی می کند. شاید اکثر خریداران «دوکاتی» به دلیل موفقیت «تروی بیلیس» یا «کیسی استونر» با موتورسیکلتهای «دوکاتی» در مسابقات بین المللی موتورسواری، این برند را انتخاب می کنند.
خط تولید اصلی
ما به سمت منطقه اصلی تولید، یعنی خط اصلی مونتاژ موتورسیکلت «دوکاتی 1199 Panigale» حرکت کردیم، جایی که غیر از تلقها و درپوشهای کناره بدنه، کلیه قطعات موتورسیکلت بر روی آن نصب می گردند. استراتژی مونتاژ موتورسیکلت مانند مونتاژ موتور آن می باشد و جعبه هایی شامل کوچکترین قطعات موتورسیکلت در کنار دست کارگران وجود دارد. قطعات بزرگتر مانند چرخها، دستگیره ها و بازوهای دورانی در طول خط تولید نصب می گردند و کارگران فقط باید این قطعات را در جای خود قرار دهند.
زمان متوسط برای مونتاژ یک موتورسیکلت 90 دقیقه است که البته این زمان متوسط می باشد، چرا که برای مدل Monster این زمان کمتر و برای Panigale کمی بیشتر است. در این خط تولید موتورسیکلتهای Panigale تولید شده به استرالیا صادر می گردند که از سپر اضافی گل و لای عقب آن تشخیص داده می شوند. هر چند که اکثر مشتریان استرالیایی آن را برمیدارند، ولی این کار در استرالیا غیر قانونی تلقی می شود. اکثر کسانی که موتور سیکلت می خرند، نمی دانند که در زیر پوششهای کناری آن چه تجهیزات پیچیده ای وجود دارد و آن را تنها به خاطر زیبایی پوششهای پلاستیکی کناره بدنه آن دوست دارند.
زمانی که کار مونتاژ موتورسیکلت بدون تلقها و پوششهای پلاستیکی کناره ها به اتمام می رسد، نوبت تست دینامیکی یا Dyno می شود. ابتدا چرخ عقب ثابت و محکم می شود و چرخ جلو با مهارت توسط دست جاسازی می گردد تا سنسورهای سرعت و قطعات ترمز ABS تست شوند. سپس موتور به جلو رانده شده و چرخ جلو نیز محکم می شود و سنسور سرعت چرخ عقب و قطعات الکترونیکی سیستم کنترل کشش(TC) مورد آزمایش قرار می گیرند. بعد از آن، موتور روشن می گردد و موتورسیکلتی که تا دو ساعت پیش، فقط قطعاتی در جعبه بود، با موتور 200 اسب بخاری در تست قدرت (Dyno Test) شرکت می کند.
پس از پایان یافت تست Dyno موتورسیکلت خاموش می شود و تست سیستم انژکتور و تست آلایندگی گازهای خروجی اگزوز انجام می شوند. مثلاً در کشور آمریکا قوانین سخت گیرانه زیست محیطی برای تردد موتورسیکلتها در شهرها وجود دارد. وقتی که موتورسیکلتها در تستها مورد تأیید قرار گرفتند، به منطقه ای منتقل می شوند که خطوط زرد رنگی در آنجا برای استقرار موتورسیکلتها وجود دارد و بین هر دو خط دو موتورسیکلت قرار می گیرند.
سپس آنها را به اداره تحویل منتقل می کنند که حدود 5 کیلومتر دورتر از کارخانه قرار گرفته است. در این مکان، موتورسیکلتها با پوششها و تلقهای کناره بدنه کامل می گردند و کتاب راهنمای نگهداری و تعمیرات، جعبه ابزار و باتری در آن قرار داده می شوند. اگر سفارش از خود ایتالیا یا دیگر کشورهای اروپایی باشد، به 40 تا 50 روز جهت تحویل موتورسیکلت به مشتری نیاز می باشد ولی اگر سفارش از آمریکا یا استرالیا باشد، حداقل به 60 تا 70 روز نیاز است تا توسط کشتی به دست مشتری برسد.
