بزرگراههای هوشمند طرحی خلاقانه، جذاب و دیدنی

شرکت «استودیو روزگارد» (Studio Roosegaarde) که یک شرکت طراحی در کشور هلند می باشد با همکاری «گروه مدیریت زیرساختهای هیمنز» (Heijmans Infrastructure Management Group) که یک شرکت در زمینه ارائه زیرساختهای حمل و نقل جاده ای است، به عنوان مجریان پروژه «بزرگراه هوشمند» (Smart Highway) به معرفی و تحلیل این طرح پرداخته اند. «بزرگراه هوشمند» به صورت یک جاده‌ می باشد که با استفاده از تکنولوژیهای تعاملی خود را به صورت خودکار با وضعیت‌ ترافیک تطبیق می‌دهد و اطلاعات لازم را در اختیار رانندگان مسیر قرار می‌دهد. این پروژه، جایزه بهترین طرح مفهومی آینده را در رقابتهای طراحی سال 2012 هلند کسب کرد. مجریان پروژه بزرگراه هوشمند، این طرح را یک آزمایشگاه برای تست تکنولوژیهای تعاملی جدید می دانند. بزرگراه هوشمند با کاربرد مجموعه‌ای از سنسورها، دستگاههای ذخیره کننده انرژی و تجهیزات انتقال دهنده انرژی، نه تنها یک محصول و فرآیند تعاملی خواهد بود، بلکه قادر است برق مورد نیاز جاده و خودروهای عبوری را نیز تأمین کند. تکنولوژیهای مختلفی در بزرگراه هوشمند به کار گرفته می شوند که عبارتند از: علائم تعاملی، نورهای تعاملی، شارژ القایی خودرو توسط جاده، روشن شدن سطح جاده ها در شب، لامپهای بادی. در ذیل به توضیح این تکنولوژیهای کاربردی پرداخته می شود.
علائم تعاملی:

یکی از تکنولوژیهایی که در «بزرگراه هوشمند» به کار می رود، تکنولوژی Dynamic Paint است که بر اساس حساسیت به دمای جاده فعال می گردد. در صورت کاربرد این تکنولوژی در جاده ها، در شرایط معمول، طرحها و نشانه های سطح جاده مشخص نمی باشند ولی مثلاً در زمانهایی که دما تا حدی کاهش پیدا کند که خطراتی از قبیل یخ زدگی و لغزندگی سطح جاده اتفاق بیفتد، طرحهای برف و یخ هشدار دهنده روی جاده قابل مشاهده می‌شوند و نمادها و نشانه ها به راننده هشدارهای لازم را می‌دهند. همچنین در دماهای بالا طرحهایی به شکل خورشید در کف جاده مشخص می گردند.

تکنولوژی دیگری که در این پروژه مورد استفاده قرار می گیرد، Glowing Lines نام دارد که دیگر با آن نیازی به حدس زدن و جستجوی امتداد جاده در هنگام شب نمی باشد. چرا که خطوط راهنمای کنار مسیر و همچنین خطوط وسط جاده در طول روز نور خورشید را جذب می کنند و در هنگام شب به انتشار انرژی جذب شده می پردازند و تا 10 ساعت به صورت خطوطی درخشان باقی می مانند. در این صورت به نصب چراغهای روشنایی در کنار جاده‌ها نیازی نخواهد بود.

روش دیگری که نیاز به نصب چراغها در کنار جاده را کاهش می دهد، استفاده از تکنولوژی پیشرفته «نورهای تعاملی» ( Interactive Lights) است که در آن سنسورهای ویژه ای در کنار جاده نصب می گردند تا جاده به صورت هوشمند، نزدیک شدن خودرو‌ها را تشخیص داده و با رسیدن خودرو، چراغهای نصب شده در کنار جاده و در فاصله‌ کمی از خودرو، روشن شوند. میزان نوردهی این چراغها با فاصله خودرو تعیین می گردد و با نزدیک شدن خودرو، شدت نور چراغ افزایش می یابد و پس از عبور آن، به آرامی از شدت نور ‌کاسته می شود تا بالاخره چراغ خاموش شود. به این ترتیب، چراغهای کنار جاده تنها زمانی روشن خواهند شد که خودرویی از جاده عبور کند.

تکنولوژی دیگری در ساخت بزرگراه هوشمند مورد استفاده قرار خواهد گرفت که «چراغ بادی»(Wind Light) نام دارد. ژنراتورهای دوّار کوچکی در کنار مسیر نصب می گردند و همزمان با عبور خودروها از جا به جایی هوای ایجاد شده، تولید الکتریسیته می کنند تا چراغهای جاده روشن شوند.

با توجه به افزایش میزان تولید خودروهای الکتریکی در جهان، قرار است در طرح بزرگراه هوشمند یک مسیر ویژه جهت شارژ باتری اینگونه خودروها در نظر گرفته شود. کویلهای شارژ القایی در قسمت زیرین جاده جاسازی خواهند شد تا همزمان با عبور خودروهای الکتریکی، باتریهای آنها را شارژ کنند. طرح احداث بزرگراههای هوشمند امسال در رقابتهای طراحی کشور هلند، برنده عنوان «بهترین طرح مفهومی برای آینده» شده است و احتمال دارد که در اواسط سال 2013 نمونه اولیه آن در یک بزرگراه اجرا شود.