غول پیکرترین موتور دیزل جهان

    اگر عجایب هفتگانه دنیا مجدداً به روز آوری گردند مطمئناWärtsilä-SulzerRTA96-C بزرگترین موتور دیزل دنیا در این لیست قرار خواهد گرفت. این موتور توسط یک شرکت ژاپنی ساخته شده که از عجایب مهندسی دنیا می باشد. این موتور عظیم الجثه در دو نسخه 6 سیلندر و 14 سیلندر ساخته می شود که حجم هر سیلندر آن 1820 لیتر می باشد. این موتور در نسخه 14 سیلندر، دارای ارتفاع 13,5 متر و طول 27.5 متر می باشد. این موتور توربوشارژر مجهز به سیلندرهای دو زمانه RTA96 است که قطر هر سیلندر 95 سانتیمتر و کورس آن 2.45 متر می باشد.

سرعت متوسط هر پیستون 8.5 متر بر ثانیه بوده و فشار مؤثر میانگین در هر سیلندر حدود 1.96 مگا پاسکال است. هر سیلندر به تنهایی قادر است قدرتی معادل 7780 اسب بخار ایجاد نماید. وزن کل موتور 2300 تن و وزن میل لنگ آن تنها 300 تن می باشد. مجموع حجم سیلندرها در نسخه 14 سیلندری آن 25,480 لیتر است. مراحل طراحی و ساخت این موتور دو زمانه توسط شرکت فنلاندی- سوئیسی «وارتسیلا-سولتزر»(Wärtsilä-Sulzer) و با همکاری کمپانی کشتی سازی ژاپنی «صنایع سنگین ایشیکاواجیما هاریما»(Ishikawajima Harima Heavy Industries)، کمپانی P&O Nedlloyd BV و شرکت ژاپنی ساخت موتور کشتی «دیزل یوانایتد»(Diesel United) انجام شده است که جهت استفاده در کشتیهای کانتیربر غول پیکر طراحی شده است. یکی از وسایل نقلیه ای که در اقیانوسهای دنیا محصولات کشورهای مختلف را به شرکای تجاری آنها انتقال می دهد، کشتی عظیم الجثه «اما مارسک»(Emma Mærsk) است که فاصله بین کشور چین و ایالت کالیفرنیای آمریکا را چهار روز زودتر از کشتیهای باری معمول می پیماید. این هیولا به عنوان بزرگترین کشتی باری دنیا شناخته شده است که 396 متر طول دارد و وزنی معادل 170,974 تن و توانایی حمل بیشتر از 11000 کانتینر 6 متری را دارد. برای به حرکت درآوردن این کشتی عظیم الجثه به موتور قدرتمند و بزرگ دو زمانه توربوشارژر Wärtsilä-SulzerRTA96-C نیاز است. این موتور قادر است با ایجاد قدرت 108,920 اسب بخار در دور موتور 102 دور در دقیقه و گشتاور 7,600,000 نیوتون متر در 102 دور در دقیقه کشتی باری عظیم الجثهEmma Mærsk  را با حداکثر سرعت 31 گره دریایی(Nautical Knots) به حرکت در آورد. جالب است بدانید که سرعت استاندارد برای کشتیهای باری معمولی 18 تا 20 گره دریایی است. که وزنی بیشتر از 2300 تن به وزن کشتی Emma Mærsk اضافه کرده است. در موتور RTA96-C بر خلاف موتورهای دیزل معمول، به لطف تکنولوژی Common Rail قطعاتی مانند میل بادامک، زنجیر چرخ دنده، پمپ هیدرولیک و پمپ گازوئیل حذف گردیده اند. در این تکنولوژی، با استفاده از یک میدان مغناطیسی ویژه، سوخت مورد نیاز موتور، تحت فشار بالا انتقال می یابد تا مقدار مصرف سوخت در این موتور در مقایسه با پمپهای قدیمی به شدت کاهش پیدا کند و کارایی این موتور دیزل عظیم را بهبود بخشد.

   موتور RTA96-C در هر دور، حدود 184 گرم گازوئیل را در هر پیستون تزریق می نماید. در این موتور 50% انرژی موجود در سوخت به انرژی حرکتی تبدیل می شود که برای چنین موتوری بازده بسیار مناسبی است. مصرف سوخت ویژه(BSFC) برای این موتور تنها 0.127 کیلوگرم بر اسب بخار ساعت(kg/hp.hr) می باشد، این در حالی است که مصرف سوخت ویژه برای هواپیماها و خودروها در بهترین حالت مصرف به 0.18 تا 0.27 کیلوگرم بر اسب بخار ساعت می رسد. شرکت سوئیسی «سولتزر»(Sulzer) طی همکاری با کمپانی فنلاندی «وارتسیلا»(Wärtsilä) از ابتدای عملیات ساخت این نوع موتورها در سال 1997 و همچنین تجربه تعمیرات و نگهداری موتورهای RTA96C، برای افزایش قدرت خروجی سیلندرها مطالعات و تحقیقات زیادی نموده است و با مدیریت مناسب توانسته قدرت خروجی آنها را نسبت به موتورهای اولیه به میزان 4% افزایش دهد. علیرغم تولید قدرت زیاد در این موتور، میزان استهلاک به شدت پایین است و استهلاک قطری سیلندر آن تنها 0.03 میلیمتر در 1000 ساعت است. این موتور دارای بازدهی گرمایی در حدود 50% می باشد و این در حالی است که این میزان بازدهی در خودروها و هواپیماهای کوچک در حدود 25% الی 30% است. پروژه ساخت این موتور در مارس سال 1997 در کمپانی «دیزل یونایتد» در شهر ساحلی «آیوی»(Aioi) در ناحیه «هایوگو»(Hyogo) ژاپن آغاز گردید و به عنوان اولین محصول، یک موتور 11 سیلندر در این کمپانی مورد آزمایش فنی قرار گرفت. از آن تاریخ تاکنون مجموعاً 25 موتور از نوع RT96C با هشت، نه، ده، یازده و دوازده سیلندر خطی در خدمت کشتی سازیهای دنیا قرار گرفته اند و 86 دستگاه دیگر از این موتورها در مرحله تحویل یا سفارش قرار دارند.

مترجم: مهندس اشکان معصومی