گواهینامه موتور بانوان برای چه موتورهایی است؟ محدودیت حجم موتور، انواع گواهینامه و مدلهای ۱۲۵ تا ۲۰۰ سیسی مناسب بازار ایران را بررسی میکنیم.
با نزدیک شدن به مرحله اجرایی صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان، یکی از سوالهایی که احتمالا برای بسیاری از متقاضیان مطرح میشود این است: با گواهینامه موتور بانوان چه موتورسیکلتهایی میتوان سوار شد؟ آیا گواهینامه فقط برای موتورهای ۱۲۵ سیسی صادر میشود یا امکان استفاده از موتورهای ۱۵۰، ۱۷۰ و ۲۰۰ سیسی نیز وجود دارد؟
این سوال مخصوصا برای افرادی اهمیت دارد که قصد دارند همزمان با دریافت گواهینامه، اولین موتورسیکلت خود را نیز خریداری کنند. نکته مهم اینجاست که در مقررات جدید، گواهینامه موتورسیکلت فقط بر اساس حجم موتور دستهبندی نمیشود و توان موتور و نسبت توان به وزن نیز اهمیت دارد. بنابراین نمیتوان صرفا با دیدن عدد ۱۲۵، ۱۵۰ یا ۲۰۰ سیسی تشخیص داد چه نوع گواهینامهای برای یک موتور لازم است.
آخرین وضعیت گواهینامه موتور بانوان در سال ۱۴۰۵
موضوع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان وارد مراحل اجرایی شده، اما طبق آخرین اظهارنظرهای منتشرشده، در مرداد ۱۴۰۵ هنوز صدور عمومی گواهینامه بانوان آغاز نشده و تکمیل تشریفات اجرایی آن در جریان است. همچنین اعلام شده پس از نهایی شدن فرایند، از نظر نوع گواهینامه تفاوتی میان زنان و مردان وجود نخواهد داشت.
این نکته پاسخ بخش مهمی از سوال را مشخص میکند: قرار نیست یک «گواهینامه مخصوص موتورهای بانوان» با دستهبندی فنی متفاوت ایجاد شود؛ بلکه گروه گواهینامه باید با مشخصات موتورسیکلتی که فرد میراند مطابقت داشته باشد.
گواهینامه موتور چند نوع دارد؟
طبق آییننامه جدید صدور انواع گواهینامه، موتورسیکلتها در چهار گروه اصلی الف-م، الف-۱، الف-۲ و الف قرار میگیرند. ملاک این تقسیمبندی فقط حجم انجین نیست و عواملی مانند توان موتور نیز در آن دخالت دارند.
گواهینامه الف-م؛ برای موتورهای بسیار سبک
این گروه برای موتورسیکلتهای سبک در نظر گرفته شده است؛ از جمله موتورهای بنزینی تا ۵۰ سیسی یا موتورهای برقی با توان پیوسته حداکثر ۴ کیلووات که سرعت آنها از ۴۵ کیلومتر بر ساعت بیشتر نباشد.
این گواهینامه بیشتر برای موتورهای بسیار سبک و بعضی وسایل نقلیه برقی کاربرد دارد.
گواهینامه الف-۱؛ موتورهای تا ۱۲۵ سیسی
گروه بعدی برای موتورسیکلتهای دوچرخی است که حجم سیلندر آنها از ۱۲۵ سیسی و توان آنها از ۱۱ کیلووات تجاوز نکند و نسبت توان به جرم آنها نیز در محدوده مشخصشده آییننامه باشد.
برای بسیاری از افرادی که قصد استفاده روزمره در شهر را دارند، موتورهای این کلاس اهمیت زیادی دارند؛ زیرا تعداد قابل توجهی از اسکوترها و موتورسیکلتهای اقتصادی بازار در محدوده ۱۲۵ سیسی قرار میگیرند.
پس موتورهای ۱۵۰، ۱۷۰ و ۲۰۰ سیسی چه میشوند؟
اینجاست که یک تصور رایج باید اصلاح شود. در مقررات قدیمیتر، عدد ۲۰۰ سیسی اهمیت بیشتری داشت و محدودیتهایی بر اساس حجم انجین مطرح بود؛ اما در آییننامه جدید، برای گروه الف-۲ ملاک اصلی توان موتور است.
گواهینامه الف-۲ برای موتورسیکلتهایی در نظر گرفته شده که توان آنها از ۳۵ کیلووات و نسبت توان به جرم آنها از ۰.۲ تجاوز نکند. به همین دلیل یک موتورسیکلت ۱۵۰، ۱۷۰ یا حتی ۲۰۰ سیسی را نمیتوان صرفا بر اساس حجم موتور دستهبندی کرد. گروه موردنیاز باید براساس مشخصات فنی و اطلاعات درجشده برای همان وسیله تعیین شود.
طبق آییننامه، گروه موردنیاز گواهینامه باید بر اساس تایید نوع سازمان ملی استاندارد روی اطلاعات وسیله نقلیه مشخص شود. بنابراین اگر قصد خرید موتور دارید، به جای حدس زدن براساس عدد سیسی، نوع گواهینامه موردنیاز همان موتور را بررسی کنید.
چه موتورهای ۱۲۵ سیسی در بازار ایران قابل بررسی هستند؟
اگر بعد از اجرایی شدن صدور گواهینامه بانوان به دنبال یک موتور شهری برای شروع باشید، مدلهای ۱۲۵ سیسی میتوانند یکی از دستههای قابل بررسی باشند.
SYM Galaxy CLB 125
SYM Galaxy CLB 125 یک اسکوتر شهری جمعوجور است که در بازار ایران حضور دارد. طراحی شهری، گیربکس اتوماتیک و ابعاد نسبتا جمعوجور باعث شده این مدل بهعنوان یکی از گزینههای مناسب استفاده روزمره مطرح شود.
TVS NTORQ 125
TVS NTORQ 125 نیز از اسکوترهای ۱۲۵ سیسی موجود در بازار ایران است. مدل عرضهشده در ایران از گیربکس اتوماتیک CVT و استارت الکتریکی استفاده میکند و بیشتر برای رفتوآمد شهری طراحی شده است.
موتورهای هوندا و طرح هوندا ۱۲۵
در بازار ایران مدلهای مختلف ۱۲۵ سیسی با طراحی هوندا نیز فراوان هستند. این دسته در مقایسه با اسکوترها ساختار سنتیتری دارند و بسیاری از نمونهها از گیربکس دستی استفاده میکنند.
موتورهای ۱۵۰ تا ۱۷۰ سیسی چطور؟
کسانی که کمی قدرت بیشتر میخواهند، معمولا سراغ اسکوترهای ۱۵۰ تا ۱۷۰ سیسی میروند. در بازار ایران انواع طرح کلیک ۱۵۰، مدلهای طرح واریو و نمونههای ۱۷۰ سیسی عرضه میشوند. برای مثال نمونههای طرح کلیک نامی CL150 و طرح واریو 170 در بازار فعلی دیده میشوند.
هوندا Click/Vario 160 نیز یکی از مدلهای شناختهشده این کلاس است و نمونههای آن در بازار ایران مورد توجه قرار گرفتهاند. با این حال، برای رانندگی با این موتورها نباید تصور کرد که صرفا چون حجم انجین زیر ۲۰۰ سیسی است، همان گواهینامه ۱۲۵ سیسی کفایت میکند. باید گروه گواهینامه درجشده برای مدل موردنظر بررسی شود.
آیا بانوان میتوانند موتور ۲۰۰ سیسی برانند؟
با اطلاعات فعلی، هیچ محدودیت اختصاصی اعلامشدهای وجود ندارد که بگوید زنان فقط اجازه رانندگی با موتورهای ۱۲۵ سیسی یا حجم مشخص دیگری را دارند. اعلام رسمی منتشرشده درباره فرایند جدید نیز تاکید کرده که پس از آغاز صدور، تفاوتی میان گواهینامه زنان و مردان وجود نخواهد داشت.
بنابراین موضوع اصلی نوع گواهینامه فرد و گروه فنی موتورسیکلت است، نه جنسیت راننده. در نتیجه اگر یک موتورسیکلت ۲۰۰ سیسی براساس مشخصات فنی خود در گروهی قرار گیرد که فرد گواهینامه آن را دارد، بحث اصلی مطابقت گواهینامه با وسیله خواهد بود.
برای اولین موتور بهتر است سراغ چند سیسی برویم؟
اگر تجربه زیادی در موتورسواری ندارید، الزاما موتور قویتر انتخاب بهتری نیست.
برای رفتوآمد روزمره شهری، اسکوترهای ۱۲۵ تا حدود ۱۶۰ سیسی میتوانند گزینههای قابل بررسی باشند؛ البته وزن موتور، ارتفاع زین، کیفیت ترمز، کنترل در سرعت پایین و راحتی شخصی مهمتر از عدد حجم انجین هستند.
برای شروع بهتر است موتوری انتخاب کنید که:
- در حالت توقف بهراحتی کنترل شود؛
- وزن زیادی نداشته باشد؛
- ارتفاع زین مناسب داشته باشد؛
- قطعات و خدمات آن در بازار ایران موجود باشد؛
- استارت و سیستم برق قابلاعتمادی داشته باشد.
هنگام خرید اسکوتر، باتری را هم بررسی کنید
بخش بزرگی از اسکوترهای شهری ۱۲۵ تا ۲۰۰ سیسی از استارت برقی استفاده میکنند و سلامت باتری در استفاده روزمره آنها اهمیت زیادی دارد. اگر قصد خرید موتور دست دوم دارید، بهتر است موتور را در حالت سرد روشن کنید و عملکرد استارت، چراغها، بوق و تجهیزات برقی را بررسی کنید.
در زمان خرید باتری موتور سیکلت نیز فقط آمپراژ را ملاک قرار ندهید. ابعاد باتری، جهت قطبها و مشخصات توصیهشده برای همان مدل موتور باید با باتری جدید مطابقت داشته باشد. بهخصوص در اسکوترها که فضای نصب باتری محدودتر است، انتخاب ابعاد صحیح اهمیت زیادی دارد.
جمعبندی؛ گواهینامه بانوان محدود به ۱۲۵ سیسی نیست
اگر صدور عمومی گواهینامه موتور برای بانوان مطابق فرایند اعلامشده اجرایی شود، قرار نیست گواهینامهای با محدودیت فنی متفاوت از مردان صادر شود. موتورسیکلتها براساس مقررات جدید در گروههای مختلف قرار میگیرند؛ تا ۱۲۵ سیسی در گروه الف-۱ قرار میگیرد، اما برای موتورهای قویتر دیگر نمیتوان فقط عدد ۱۵۰، ۱۷۰ یا ۲۰۰ سیسی را ملاک قرار داد و مشخصات توان موتور نیز اهمیت دارد.
بنابراین قبل از خرید اولین موتورسیکلت، علاوه بر قیمت و ظاهر، گروه گواهینامه موردنیاز آن را هم بررسی کنید. مدلهایی مانند SYM Galaxy CLB 125، TVS NTORQ 125، هوندا کلیک و اسکوترهای طرح کلیک ۱۵۰ و ۱۷۰ از جمله گزینههایی هستند که در بازار ایران میتوان بررسی کرد؛ اما انتخاب نهایی باید براساس تجربه راننده، نوع استفاده، بودجه و البته گواهینامه متناسب با همان موتورسیکلت انجام شود.
