ابطال مصوبه 473 شورای رقابت؛ پیش‌پرداخت‌تان هم مشمول گرانی شد!
ابطال مصوبه 473 شورای رقابت رسما به خودروسازان ابلاغ شد؛ یعنی پولی که ماه‌ها پیش برای خودرو پیش‌پرداخت کرده‌اید، دیگر پشتوانه‌ی مصوبه‌ای را ندارد که آن را از افزایش قیمت مصون نگه می‌داشت. بر اساس بخشنامه‌ی منتشرشده، هیات عمومی دیوان عدالت اداری سه مصوبه‌ی شورای رقابت را باطل کرده و این رای به همه‌ی شرکت‌های تولیدی و مونتاژی ابلاغ شده است.
مصوبه 473 دقیقا چه می‌گفت؟
طبق این مصوبه‌ی مرداد 1400، سهمی از خودرو که پولش را پرداخته بودید، مشمول افزایش قیمت زمان تحویل نمی‌شد و گرانی فقط به باقی‌مانده‌ی خودرو می‌رسید.
| مصوبه | تاریخ | موضوع |
|---|---|---|
| 473 | ۱۱ مرداد ۱۴۰۰ | پیش‌پرداخت مشمول افزایش قیمت زمان تحویل نمی‌شد |
| 563 | ۵ اردیبهشت ۱۴۰۲ | قراردادهای دارای سود مشارکت هم مشمول ۴۷۳ بودند |
| 740 | ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ | در صورت ثابت‌ماندن قیمت پایه، سود مشارکت باید پرداخت می‌شد؛ در صورت افزایش قیمت، ۴۷۳ حاکم بود |
چرا باطل شد؟
بر اساس توضیحات منتشرشده، دیوان عدالت اداری معتقد است شورای رقابت صلاحیت تعیین قواعد روابط حقوقی پیش‌فروش خودرو را نداشته است. به گفته‌ی سخنگوی شورا، رای بنا به شکایت خودروسازان صادر شد و شورا هم به آن تمکین می‌کند. طبق بخشنامه، مصوبات از تاریخ صدور دادنامه‌ها (۳۰ تیر ۱۴۰۵) ابطال شده‌اند.
عواقب این تصمیم برای خریداران چیست؟
۱. پیش‌پرداخت دیگر «سهم ثابتی از خودرو» نیست. سخنگوی شورای رقابت توضیح داده مبلغ پرداختی هنگام ثبت‌نام دیگر سهم ثابتی از قیمت خودرو حساب نمی‌شود و مبنا، قیمت زمان تحویل خواهد بود.
۲. ریسک گرانی حالا روی دوش خریدار است. یک مثال فرضی: خودرویی ۱ میلیارد تومان است، شما ۵۰۰ میلیون پیش‌پرداخت می‌کنید و موقع تحویل قیمت به ۱.۳ میلیارد می‌رسد.
- طبق مصوبه‌ی ۴۷۳، نصف خودرو پرداخت‌شده بود و باقی‌مانده ۶۵۰ میلیون می‌شد.
- اگر قرارداد قیمت زمان تحویل را مبنا بگیرد، باقی‌مانده ۸۰۰ میلیون می‌شود.
این فقط مثال است و رقم واقعی به قرارداد شما بستگی دارد.
۳. هرچه تحویل دیرتر، ریسک بیشتر. در یک قرارداد با قیمت غیرقطعی، پیش‌فروش سه‌ماهه و یک‌ساله فقط از نظر مدت انتظار فرق ندارند؛ هرچه زمان تحویل طولانی‌تر شود، خریدار ریسک بیشتری درباره‌ی مبلغ نهایی می‌پذیرد.
۴. مرجع شکایت از دست رفته. به گفته‌ی سخنگوی شورا، با ابطال مصوبه دیگر نمی‌شود درباره‌ی اجرای ۴۷۳ شکایت کرد.
۵. قاعده‌ی جایگزین مشخص نیست. طبق گفته‌ی سخنگوی شورا، قیمت در قراردادهای پیش‌فروش و مشارکت بر اساس مقررات و قرارداد حاکم محاسبه می‌شود. یعنی عملا هرچه در قرارداد نوشته شده، ملاک است.
۶. خریدار از پیش‌فروش فراری می‌شود. گزارش‌ها نشان می‌دهد پس از این رأی، خرید نقدی در مقایسه با پیش‌فروش جذاب‌تر شده است.
انتقاد اصلی: چه کسی ریسک را می‌پذیرد؟
مصوبه‌ی ۴۷۳ ساده می‌گفت پولی که خودروساز ماه‌ها در حساب خودش دارد، نباید دوباره گران حساب شود. خودروسازان استدلال می‌کردند هزینه‌ی قطعات، مواد اولیه، دستمزد و ارز در فاصله‌ی ثبت‌نام تا تحویل تغییر می‌کند. اما واقعیت این است که هم پول خریدار پیش از تحویل در اختیار خودروساز است و هم ریسک گرانی حالا به او منتقل شده. دیوان از نظر صلاحیت رای داده، اما هنوز کسی توضیح نداده بعد از ۴۷۳ چه قاعده‌ای از حقوق پیش‌پرداخت‌کننده‌ها دفاع می‌کند.
خریداران فعلی پیش‌فروش چه کنند؟
- متن قرارداد را دقیق بخوانید و ببینید قیمت تحویل چگونه تعیین می‌شود.
- اگر قرارداد قیمت نهایی را مشخص نکرده، از خودروساز توضیح مکتوب بخواهید.
- برای مسائل حقوقی، با وکیل مشورت کنید.
پرسش‌های متداول
آیا مصوبه ۴۷۳ ابطال شده است؟
بله، طبق بخشنامه‌ی ابلاغی به خودروسازان، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات ۴۷۳، ۵۶۳ و ۷۴۰ را ابطال کرده است.
پیش‌پرداخت خودرو الان مشمول گرانی می‌شود؟
مصوبه‌ای که پیش‌پرداخت را از افزایش قیمت مصون می‌کرد دیگر وجود ندارد. مبلغ نهایی به قرارداد و مقررات حاکم بستگی دارد و مبنای محاسبه، به گفته‌ی سخنگوی شورای رقابت، قیمت زمان تحویل است.
آیا شورایرقابت به رأی تمکین می‌کند؟
بله، سخنگوی شورا اعلام کرده رای لازم‌الاجراست و شورا به آن تمکین می‌کند.
ممکنه بپسندی
ایران خودرو قیمت‌ها را بالا برد؛ جدول کامل قیمت ایران خودرو شهریور 1405 با مدل های سورن، دنا، ۲۰۷ و تارا
شوک به بازار شاسی بلندها: فراخوان تعویض موتور لندکروز ۳۰۰ و اتحاد ۵ غول ژاپنی علیه چین
افزایش قیمت محصولات سایپا و ایران خودرو چند میلیون تومان است؟ به دلیل جهش هزینه گواهی اسقاط خودرو؛ نرخ‌های جدید شهریور ۱۴۰۵
