برای اولین بار که کمپانی فورد در سال 1913 خط تولید خودروی فوردT محصول ماندگار هنری فورد را راه اندازی کرد، کارگران این کمپانی به هیچ وجه از ترس به خود نلرزیدند. پس از آن، فرآیند تولید فورد تقریباً هر بخش از صنعت خودرو را متحول نموده است. خط تولید نیاز به کارگران ماهر نداشت، ولی لازم بود تا بازدهی آنها به میزان زیادی افزایش یابد. قیمت خودروها باید ارزان تر بود تا مشتریان بیشتری توان خرید آنها را داشته باشند. تولید یکسان و یکنواخت، قسمت اعظم دیگری از فرآیند جدید محسوب می گردید. هر چند که فورد در موارد متعددی برای مشتریان خاص خود، خودروهای سفارشی نیز تولید می کرد. استانداردسازی به مفهوم بازدهی بالاتر و صرفه جویی بیشتر در زمان بود. در مجموع، بهینه سازی کمپانی فورد زمان تولید یک خودرو را تا 93 دقیقه کاهش داد. محصولات فورد با سرعت باورنکردنی به نمایشگاهها راه یافتند و کمپانی بدون توقف تولید خود را ادامه می داد و تا سال 2009 شرکت فورد موتور وضعیت قابل قبولی داشت. در این سال اقتصاد دنیا روند نزولی در پیش گرفت و تا همین چند سال گذشته نیز ادامه یافت، ولی شرکت فورد با موفقیت از این طوفان سربلند بیرون آمد. آلن مولالی مدیر فورد که از سال 2006 سکان فورد را به دست گرفته بود، برخلاف رقبایش کرایسلر و جنرال موتورز کمک دولت آمریکا را قبول نکرد و با کوشش فراوان وضعیت کمپانی را پایدار و متعادل کرد و محصولاتی اقتصادی و ارزان تر را به مرحله تولید انبوه رساند. سبقت آزاد در این مطلب نگاهی نزدیکتر می اندازد به روشهایی که خودروسازان موفق سراسر جهان برای تولید محصولاتی ارزان و مقرون به صرفه به کار برده اند.
تولید سریع مدلهای کانسپت اولیه:
کمپانیهای خودروسازی با تولید سریع و بدون وقفه مدلهای اولیه(Prototype) محصولات خود، سرعت و بهره وری تولید خود را افزایش داده اند. این فرآیند، شامل طراحی یک خودروی جدید توسط نرم افزارهای کامپیوتری ویژه می باشد که با مشخصات لازم توسط دستگاهی مانند پرینتر سه بعدی یک مدل فیزیکی از آن تولید می گردد. اگر شما با فرآیند ساخت یک مدل پروتوتایپ آشنا نیستید، مزیتهای نهادین و تفکیک ناپذیر این روش را به آسانی و بلافاصله در ظاهر نمی بینید؛ ولی این روش در مقایسه با روشهای منسوخ، در زمان و هزینه صرفه جویی زیادی می کند. به جای اینکه چندین هفته صرف طراحی و ساخت یک نمونه اولیه شود، تنها چند روز یا حتی چند ساعت، برای این کار زمان صرف خواهد شد. این به آن معنی است که تست محصول نیز زمان کمتری می گیرد و طراحان می توانند ادعا کنند که بدون صرف زمان و هزینه زیاد، کار بزرگی انجام داده اند. عیب و نقص فرآیند طراحی به سرعت شناسایی شده و قبل از اینکه به خط تولید آسیبی وارد کند، رفع خواهد شد. این تکنولوژی به زودی در فرآیند تولید خودرو آموزش داده شد و مورد استفاده قرار گرفت، زیرا هر کسی که زیر درب موتور یک خودرو را نگاه کرده باشد، مطمئناً می داند که خودروها از قطعات بسیاری تشکیل شده اند. در تصویر زیر یک یک پرینتر سه بعدی uPrint 3D را می بینید که 14900 دلار قیمت داشته و در پروژه های تولید نمونه اولیه کمک بزرگی به خودروسازان می نماید.
خطوط تولید انعطاف پذیر:
در فضای رقابتی امروز یکی از مزیتهایی که برخی از کمپانیهای خودروسازی نسبت به سایر خودروسازان دارند، توانایی تغییر خط تولید یک مدل خودرو به مدل دیگری می باشد. خط تولید تعداد زیادی از خودروسازان، به گونه ای طراحی شده که تنها توانایی تولید مدلهای مختلف یک محصول را دارند و اگر آن خودروی خاص، محبوبیت خود را در بین مشتریان از دست دهد، شکست فاحشی را برای کمپانی خودروساز به همراه خواهد داشت. این امر در سالهای اخیر مورد توجه بسیاری از خودروسازان قرار گرفته است و با روی آوردن مشتریان به خودروهای کوچکتر و اقتصادی تر به جای خودروهای بزرگ با مصرف بالا، کمپانیهای زیادی مجبور به تغییر خطوط تولید خود شده اند. شرکتهایی مانند «هوندا» در برخی از سایتهای تولیدی خود، تولید خودروهای کوچک و اقتصادی را جایگزین خودروهایی مانند مدلهای شاسی بلند و وانتها که محبوبیت کمتری دارند، جایگزین کرده اند. ولی شرکتهایی مانند «فورد» و «جنرال موتورز» نتوانستند به راحتی این کار را انجام دهند، چرا که بیشتر خطوط تولیدی آنها انعطاف پذیر نبودند و در نهایت مجبور به متوقف کردن برخی از خطوط تولید و افزایش میزان تولید محصولات دیگرشان شدند. شکل زیر روباتهای خط تولید بدنه انعطاف پذیر در سایت توچیگی (Tochigi) شرکت نیسان ژاپن را نشان می دهد.
اهمیت دادن به توسعه تجهیزات و تکنولوژی:
شرکتهای خودروسازی برای افزایش کیفیت و تعداد تولید خود، به طور پیوسته در حال توسعه تجهیزات و تکنولوژیهای به کار رفته در خطوط تولید خود هستند. در فرآیند خودروسازی، هنوز نیروی انسانی نقش اساسی را ایفا می کند، ولی بهتر است نیروی انسانی شرکتهای خودروسازی مجهز باشند تا بتوانند در مواقع لزوم، به سرعت تصمیم گیری نموده و از عهده وظایف پیچیده تر و مشکل تری برآیند. ماشینها و تجهیزات با افزایش میزان ایمنی، بازدهی و ارگونومی می توانند به فرآیند تولید کمک کنند. کمپانیهای خودروسازی معمولاً دارای صدها روبات برای انجام سریعتر و دقیق تر فرآیندهای خود هستند. این تکنولوژی اتوماسیونی در شکهای زیادی ظاهر می گردد که معمولاً با عنوان Cobot(ترکیب کلمات Collaborative و Robot) به معنای روبات همکار شناخته می شوند. به طور کلی، Cobot ها تجهیزاتی با کاربرد راحت و آسان می باشد که در انجام گروه مختلفی از وظایف، در کنار اپراتورها و کارگرها به فرآیند تولید کمک می کنند و باعث انجام آرامتر و دقیق تر وظایف می شوند. این امر می تواند بلند کردن قطعات سنگین یا حرکت دادن آنها در کارخانه باشد.
صرفه جویی در هزینه ها همراه با کاهش آلودگیها:
اکثر کمپانیهای خودروسازی سراسر دنیا نه تنها بیش از پیش به دنبال تولید خودروهای دوستدار محیط زیست هستند، بلکه در جستجوی روشهای جدیدی برای ساخت سایتهای تولیدی با میزان انتشار آلودگی و مقدار انرژی هدر شده کمتر می باشند. به عنوان مثال کمپانی تویوتا را در نظر بگیرید که سایت تولیدی تاکا اوکا (Takaoka) آن در یک زمان، هشت مدل خودروی تویوتا را تولید می کند و نسبت به خطوط تولید معمولی، از طول کمتری برخوردار است و در نتیجه میزان انتشار گاز آلاینده CO2 و هزینه انرژی کمتری دارد. روباتهای موجود در خط تولید، در مقایسه با تجهیزات و ماشینهای قدیمی، کوچکتر بوده و حدود 70% سریعتر هستند و به میزان بالایی سرعت تولید و بهره وری را افزایش داده اند. کل منابع انرژی کارخانه مجهز به سلولهای خورشیدی بوده و از انرژی خورشیدی استفاده می کنندو همچنین اکثر مکانهای کارخانه، توسط رنگ مخصوص حاوی کاتالیزورهای نوری (Photo-Catalytic) رنگ امیزی شده که مواد آلوده کننده را جذب می کنند. همچنین سایر سایتهای تولید تویوتا در سراسر جهان به طور فزاینده ای در حال افزایش تجهیزات و امکانات دوستدار محیط زیست مانند پانلهای باتری خورشیدی، تجهیزات بازیافت فاضلاب، حذف مالیات دفن زباله و نوآوریهای متعدد در زمینه بازیافت می باشند. همچنین در ماه می سال 2008 کمپانی تویوتا زمین بزرگی برای کاشتن درخت احداث کرد که کارکنان شرکت به همراه افراد داوطلب حدود 50 هزار درخت در آن کاشتند. در آگوست همان سال 100 هزار درخت جدید در سایت تایلند کاشته شد. این اقدامات علاوه بر کاهش آلودگیهای زیست محیطی، صرف جویی در هزینه ها را به همراه داشته است.
کایزن(Kaizen):
اگر شما ژاپنی نباشید و یا در کمپانی خودروسازی کار نکنید، احتمال دارد که تاکنون کلمه کایزن را نشنیده باشید. آیا یک سلول سوختی جدید است ی نوعی هواپیمای جت؟ هیچکدام؛ چرا که کایزن عملاً شامل فلسفه و اندیشه تجاری است که اساس و پایه های فرآیند توسعه خودروسازان ژاپنی را تشکیل می دهد، ولی از نظر فنی یک روش توسعه جدید محسوب نمی شود. چرا که کایزن خواه و ناخواه با روشهای فنی و مهندسی دنیای خودروسازی گره خورده است و به طور مشخص، باید به عنوان یک یادآوری از آن نام برده شود. شهرت کلمه کایزن بعد از جنگ جهانی دوم افزایش یافت که اکثر صنایع ژاپن با مشکل بازسازی خرابیهای ناشی از جنگ مواجه بودند. کایزن که معمولاً به صورت بهبود پیوسته ترجمه می گردد، شامل جستجوی راه حلهای پایدار و یکنواخت برای توسعه روشهای تولید و افزایش استانداردها می باشد. البته این عبارت فقط مختص مدیران سازمان نیست و کلیه کارکنان باید در یافتن مشکلات و موارد عدم انطباق در سازمان و تولید، تلاش کنند و برای رفع آنها راه حلهایی پیشنهاد دهند. به این ترتیب، نه تنها کلیه کارکنان بیشتر از قبل و به طور مستقیم با مشکلات فرآیند تولید در تماس خواهند بود، بلکه همگی در جهت افزایش کیفیت و بهره وری مشارکت خواهند نمود.
