تعداد خودرو و سرانجام واردات خودرو خارجی به کشور؟

سرانجام واردات خودرو خارجی به کشور سوالی است که با نگاه به خیابان‌‌‌‌ها در ذهن هر ایرانی ممکن است شکل بگیرد. چرا همچنان خودروهای جدید در خیابان‌ها آن طور که باید و شاید دیده نمی‌شوند و این واردات قطره چکانی نهایتا به کجا رسید؟

بعد از سال ها محدودیت کامل در بحث وارادات خودروهای خارجی به بازار ایران در اسفند ماه 1401 پیش ثبت نام خودروهای وارداتی توسط سامانه یکپارچه خودروهای وارداتی انجام شد. این اتفاق برای بازاری که سال‌ها در محدودیت و انحصار تعدادی خودروساز دولتی و خصوصی بود یک قدم رو به جلو در آینده بازار خودرویی کشور به حساب می‌آید. این اتفاق همزمان با رکورد شکنی قیمت خودروها در بازار آزاد رقم خورد؛ قیمت‌هایی که غیر منطقی‌تر از هر زمان دیگر افزایش یافته بودند به طوری قیمت تیگو 8 پرومکس تا بیش از این 4،500،000،000 تومان رسیده بود.

با خبر آزاد شدن واردات خودروها و همچنین تغییر روش عرضه محصول خودروسازان داخلی از قرعه کشی به سامانه یکپارچه و همچنین خبر درمانی‌هایی مبنی بر آزاد شدن واردات خودروی دست دوم با حداکثر 5 سال عمر، قیمت خودرو همانطور که همگی به خاطر داریم به صورت تاریخی کاهش یافت و در حقیقت در آن تاریخ بهتر از هر زمانی آثار مثبت وارادات خودرو و رقابتی شدن بازار را به چشم دیدیم.

اما با گذشت نزدیک به دو سال از تصویب مصوبه وارادات خودرو به بازار کشور آنچنان که باید و شاید شاهد ورود خودروهای وارداتی و تردد آنها در خیابان ها نیستیم. در این مقاله قصد داریم ببینیم واردات خودرو به کجا رسیده و در این مدت چه تعداد خودرو  از چه برند‌هایی وارد کشور شده‌است.

بعد از آزاد شدن واردات خودرو برترین شرکت‌های وارد کننده خودرو چه خودروهایی وارد کشور کردند؟

معین خودرو ایرانیان:

بعد از اعلام آزاد سازی واردات خودرو به کشور شرکت‌های مختلفی اقدام به گرفتن مجوز و واردات خودرو از نشان‌های نسبتا متنوع و البته عموما چینی کردند! یکی از شرکت‌هایی که توانست واردات خودرو را با تعداد مناسب انجام دهد و فرآیند تحویلی قابل قبولی از خود به نمایش بگذارد، شرکت معین خودرو ایرانیان است.

این شرکت عمده سبد محصولات وارداتی خود را به محصولات ژاپنی اختصاص داده‌است؛ به طوری کرولا و لوین‌هایی که این شرکت تحویل مشتریان خود داده بعضا در خیابان‌ها دیده‌ می‌شوند. همچنین معین خودرو قصد دارد تعدادی خودرو از نشان هوندا و آئودی هم در تعداد مناسب به بازار عرضه کند. طبق گزارش سازمان گمرک کشور در نیمه اول امسال معین خودرو با وارد کردن 5,650 دستگاه خودرو در صدر جدول وارد کنندگان خودرو به کشور که همه محصولاتش از برند غیر چینی هست قرار دارد.

سایپا:

از دیگر شرکت هایی که اولین نمونه های خودرو وارداتی از نشان چانگان را به کشور در تعداد قابل قبول وارد کرد سایپا بود.سایپا دو خودرو از شرکت خودروسازی چینی چانگان را تعداد قابل توجه در سه مدل وارد کشور کرد. چانگان CS35 تیپ1، چانگان CS35 تیپ 2 و چانگان CS55 پلاس خودروهایی هستند که بیشترین تعداد از سبد محصولات وارداتی سایپا را شامل می‌شوند.

تعداد خودرویی که سایپا در شش ماهه اول سال 1403 وارد کشور کرده 5,445 دستگاه است. سایپا علاوه بر واردات این محصولات طبق برنامه خود شروع به مونتاژ چانگان CS35 تیپ1، CS35تیپ2 و چنگان CS55 کرده و به تازگی تصویری از مونتاژ چانگان سی اس 55 با نشان سایپا منتشر شد که به نظر می‌رسد این برنامه وارد فاز اجرایی شده‌ باشد.

بی ام کارز:

شرکت بی ام کارز که زیر مجموعه ای از بهمن موتور در زمینه واردات خودرو فعال است، در نیمه اول امسال توانسته 1,650 دستگاه خودروی وارداتی را از گمرک کشور ترخیص کند. سبد محصولات این شرکت عمدتا به خودروهای چینی اختصاص دارد هرچند تعدادی خودرو از برند کره‌ای کی جی موبیلیتی یا همان سانگ یانگ هم در سبد محصولات بی ام کارز دیده می‌شوند.

کرمان موتور:

شرکت دیگر که در زمینه واردات خودرو فعال است و از لحاظ تعداد خودروهای وارداتی به کشور از بقیه رقبای خود در وضعیت بهتری قرار دارد یک شرکت تولید کننده خودرو خصوصی است. کرمان موتور که در زمینه تولید و مونتاژ خودروهای چینی درحال حاضر فعال است برای رقابت و حفظ سهم بازار خود به واردات خودرو هم روی آورده‌است. کرمان موتور که در گذشته محصولات کره‌ای، بویژه خودروهایی از نشان هیوندای را وارد و مونتاژ می‌کرد در دور جدید واردات خودرو نیز به سراغ محصولات هیوندای رفته‌‌است.

کرمان موتور محصولاتی مانند هیوندای اکسنت، الانترا (النترا) ،کرتا، هیوندای کونا و توسان را هم اکنون وارد کشور کرده‌است. البته بخشی از سبد محصولات وارداتی کرمان موتور همچنان به خودروهای چینی اختصاص دارد. این شرکت خصوصی تا پایان شهریور ماه 1403 توانسته 1,524 دستگاه خودرو در مجموع وارد کشور کند.

بر اساس اعلام گمرک کشور واردات خودرو در نیمه اول امسال در مقایسه با نیمه اول سال گذشته در حدود 13 برابر افزایش یافته‌است. طبق گزارش این سازمان در نیمه اول سال 1402، مجموع خودروهایی وارداتی به کشور 1,736 دستگاه اتومبیل بوده که این رقم امثال با رشد 1300 درصدی به رقم 22,264 دستگاه خودرو افزایش یافته است. همچنین گمرک اعلام کرده است 70 درصد خودروهای وارد شده توسط 4 شرکت معین خودرو ، سایپا، بهمن موتور و کرمان موتور انجام شده‌است و سهم سایر شرکت ها تنها 30 درصد از خودروهای وارد شده به کشور است.

روند واردات خودرو چه خواهد شد؟ چه خبر از واردات خودروهای دست دوم و برقی؟

تعداد خودروهای وارد شده توسط برخی شرکت‌ها سه رقمی هم نشده این درحالی است انتظار می‌رفت شرکت‌ها از فرصت واردات استفاده بهتری کرده و حجم بیشتری خودرو را وارد کشور کنند.
البته به نظر می رسد شرکت‌هایی که خودرو کمتری وارد کشور کردند هنوز نتوانتسته‌اند بخشی از خودروهای خود را از گمرک کشور ترخیص کنند و یا هنوز محوله‌هایشان  به ایران نرسیده‌است. با در نظر داشتن همین روند انتظار می‌رود تا پایان تعداد بیشتری خودرو وارد کشور شود که در این صورت اثر واردات خودرو درصورتی که مشکلی بوجود نیاید در بازار دم عید احساس خواهد شد و مصرف کنندگان با تنوعی از خودروها برای خرید روبرو خواهند شد.

البته با توجه به قیمت و تعرفه واردات خودرو عموم مصرف کنندگان ایرانی از خریدخودروهای وارداتی محروم شده‌اند. انتظار مصرف کنندگان و حتی فعالان بازار خودرو این است که با اصلاح تعرفه واردات خودرو قیمت تمام شده خودروهای وارداتی معقول‌تر و در چارچوب توان خرید عموم شهروندان باشد.

همچنین اگر طبق تعرفه خودروهای وارداتی، خودروهای وارداتی برقی که تعرفه نسبتا پایینی دارند در حجم و کیفیت مناسب وارد کشور بشوند می‌توانند اثر گذاری مستقیم بر روی قیمت خودروهای اقتصادی که گزینه خرید اکثریت جامعه هستند داشته باشند. خودروهای برقی  قیمت تمام شده کمتری نسبت به خودروهای بنزینی هم‌رده خود دارند و احتمال اینکه شرکت‌های وارد کننده بخش قابل توجهی از سبد محصولات خود را جهت در نظر داشتن توان خرید مصرف کنندگان و ایجاد تنوع و رقابت به محصولات برقی تبدیل کنند وجود دارد. اما یکی دیگر از اصلی‌ترین عواملی که می‌تواند بازار خودروی ایران را تحت تاثیر بیشتری قرار دهد خودروهای وارداتی دست دوم هستند.

علیرغم اینکه انتقاداتی به این طرح وجود دارد، اگر طرح واردات خودروی دست دوم بدرستی اجرا شود می‌تواند بسیار اثرگذار در کاهش قیمت خودرو باشد. این طرح با اینکه مصوب شده اما همچنان خبری از واردات خودروی دست دوم به کشور نیست. البته امروز سخنگوی دولت ضمن حمایت از تولید داخل گفت: نباید فراموش کنیم که مردم ایران باید حق داشته باشند که خودروی غیر داخلی سوار شوند. وی در ادامه افزود: هر چند درباره خودروهای کارکرده بحث زیاد است که آیا با شأن مردم ایران همخوانی دارد یا خیر؟

که پاسخ این است که مطالبه این موضوع وجود دارد که خودروهای سه تا چهار سال کارکرده وارد شود و دولت در حال برطرف کردن موانع است، لذا قانون واردات خودرو کارکرده وجود دارد اما موضوع حفظ شأن مردم ایران هم مطرح است.

جمع بندی

در پایان باید گفت اگر دنبال اصلاح قیمت خودرو در کشور و نزدیک‌تر شدن قیمت‌ها به بازار‌های جهانی هستیم علاوه بر تولید و واردات آزاد، بایستی ذهنیت جامعه را نیز نسبت به خودرو از سرمایه گذاری به سمت کالای مصرفی تغییر داد که خوشبختانه ذهنیت جامعه نسبت به سال‌های گذشته در رابطه با خودرو مصرفی‌تر شده‌است.

حال شما نظرات خود را در رابطه با واردات خودرو با ما در میان بگذارید؟ آیا واردات خودروی کارکرده عملیاتی می‌شود؟