تعویض فیلتر و روغن موتور خودرو

اختصاصی سبقت آزاد| انتخاب نوع و گرید روغن موتور خودرو و همچنین زمان تعویض آن باید براساس توصیه های کارخانه سازنده خودرو و اطلاعات درج شده در دفترچه راهنمای خودرو صورت گیرد. با وجود پیشرفت تکنولوژی ساخت وسایل نقلیه و تغییرات عمده در سیستم پیشرانه آنها، روش تعویض روغن و فیلتر روغن خودروها چندان تغییری نکرده است. اکثر افراد پس از طی مسافت تعیین شده برای روغن موتور، با مراجعه به مراکز تعویض روغنی و آپاراتی ها، روغن و فیلتر آن را تعویض می نمایند. امروزه در مغازه های تعویض روغنی مدرن، تخلیه روغن موتور توسط پمپهایی مخصوص و توسط شلنگهایی باریک انجام می شود، ولی اگر علاقه مند هستید که خودتان روغن موتور خودروی خود را تعویض کنید، شاید بعد از خواندن این مطلب توانایی این کار را داشته باشید.
 
نکاتی در مورد تعویض روغن موتور:

روغن موتور مصرفی در موتور هر خودرویی توسط کارخانه سازنده آن تعیین گردیده و زمان تعویض روغن موتور و فیلتر روغن در دفترچه راهنمای خودرو ذکر شده است. هر روغن موتوری برای طی مسافت خاصی طراحی و تولید گردیده است که کیلومتر مودر نظر، در روی قوطی آن درج شده است و لازم است برای اجتناب از سوختن موتور، روغن موتور را در کیلومتر تعیین شده تعویض کنید. برای تعویض روغن موتور خودروی خود باید موارد زیر را مد نظر داشته باشید:
ابتدا با مراجعه به دفترچه راهنمای خودرو، روغن مناسب برای موتور خودروی خود را خریداری نمایید. باید در نظر داشته باشید که حجم روغن موتور برای خودروهای مختلف، متفاوت بوده و در برخی از آنها، مخزن روغن بیشتر از یک گالن ظرفیت دارد و برای برخی خودروها لازم است تا مقداری بیشتر از یک گالن چهار لیتری روغن خریداری کنیم. حجم روغن مصرفی نیز در دفترچه راهنمای خودرو آمده است. اولین مرحله برای تعویض روغن موتور، خالی کردن روغن کارکرده یا همان روغن سوخته خودرو می باشد که برای این کار و جهت دسترسی بهتر به زیر موتور، ابتدا باید چرخهای جلو را بالاتر از سطح زمین قرار دهید. به این منظور، می توانید آن را بر روی چال قرار دهید و یا توسط جک قسمت جلوی خودرو را بالا ببرید و برای ایمنی بیشتر آن را بر روی دو پایه(Stand) یا سکوی مناسب قرار دهید.
قبل از اقدام به تعویض روغن، موتور را خاموش کنید و چرخها را توسط ترمز دستی قفل کنید تا خودرو حرکت نکند. برای جلوگیری از بروز سوختگی دستها، ابتدا مطمئن شوید که موتور خیلی داغ نباشد. پیچ تخلیه انتهای محفظه روغن موتور یا همان کارتل را باز کنید تا روغن کارکرده و سوخته از کارتل به داخل ظرف روغن تخلیه شود. به خاطر داشته باشید که قبل از باز کردن پیچ تخلیه روغن، حتماً در زیر آن ظرفی قرار دهید تا روغن سوخته روی زمین نریزد و با روغن داغ باعث سوختگی دست شما نگردد. ممکن است پیچ تخلیه کمی سفت باشد، چون مطمئناً مکانیک خودروی شما در سری قبلی تعویض روغن، آن را با آچار بادی بسته است. روغن سوخته را می توانید در مخزنهای روغن سوخته در آپاراتیها و تعویض روغنی ها بریزید تا برای بازیافت به پالایشگاه فرستاده شود. اگر می خواهید به صورت همزمان، فیلتر روغن را عوض کنید، این کار را بعد از تخلیه روغن انجام دهید. البته سعی کنید در هر بار تعویض روغن، فیلتر آن را هم تعویض نمایید. برای تعویض فیلتر می توانید از یک آچار معمولی یا یک آچار فیلتر برای باز کردن مهره فیلتر استفاده نمایید. البته سعی کنید تا حد امکان از آچار فیلتر برای محکم کردن فیلتر جدید استفاده نکنید، چون ممکن است به فیلتر آسیب برساند. فیلتر نو را به راحتی با انگشتان محکم کنید. برای شل کردن و باز نمودن فیلتر روغن در صورت لزوم از آچار فیلتر استفاده کنید. آب بند لاستیکی را با مقدار کمی روغن بر روی آن قرار داده و آن را جایگزین کنید. فیلتر کارکرده را با دقت بردارید. بعد از در آوردن فیلتر کهنه، فیلتر نو را در جای خود قرار دهید و با پیچاندن آن در جهت عقربه های ساعت آن را در جای خود سفت کنید.

   
بعد از تعویض فیلتر، پیچ تخلیه کارتل را ببندید و مطمئن شوید که محکم شده است. برای بستن پیچ، بسته به اندازه آن می توانید آن را با گشتاور 27 تا 47 نیوتن متر محکم کنید. درب مخصوص روغن در روی موتور را باز کنید و روغن موتوری که طبق با پیشنهاد دفترچه راهنمای خودرو انتخاب و خریداری کرده اید، با دقت در موتور خودرو اضافه کنید. اکثر خودروها دارای ظرفیت 4 تا 5 لیتر روغن می باشند، ولی با این وجود باز هم در مورد مقدار روغن مورد نیاز و نوع آن به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید. محفظه روغن موتور خودرو را بیش از مقدار مجاز پر نکنید. در حالی که ترمز دستی خودرو را کشیده اید، موتور خودرو را روشن کنید تا هوای روغن تخلیه شود. در ابتدا ممکن است لامپ فشار روغن، روشن باشد، ولی بعد از چند ثانیه خاموش می گردد. زمانی که لامپ خاموش شد، اجازه دهید موتور چند دقیقه به صورت درجا کار کند. موتور را خاموش کنید و مواردی مثل سطح روغن، نشت روغن در اطراف فیلتر روغن و همچنین پیچ تخلیه روغن را بررسی کنید. زمان تعویض بعدی روغن خودروی خود را به خاطر داشته باشید و در زمان تعویض روغن، کیلومتر خودرو، گرید و نوع روغن مورد استفاده و میزان مسافت مجاز با روغن جدید را در روی کاغذی یادداشت نمایید و آن را تا زمان سرویس بعدی خودرو نگهداری کنید.
فیلتر روغن وسیله ای است که روغن روان کننده موتور خودرو را تصفیه می کند. عملکرد اصلی فیلتر در سیستم روغنکاری موتور، جلوگیری از آسیب رساندن ذرات ساینده به یاتاقانها و قسمتهای در معرض اصطکاک است. فیلتر باید به طور دائمی در مدار روغنکاری قرار داشته باشد تا بتواند تمام جریان روغن موتور را از خود عبور دهد. فیلتر هم در کنار روغن نقش مهمی را در سلامت موتور خودرو ایفا می کند. فیلتر جدید روغن را طبق توصیه های سازنده فیلتر نصب کنید.

جمع آوری روغن کارکرده:

اگر روغنهای کارکرده ای که به طور اشتباه در محیط زیست رها می شوند، با روشی مناسب و صحیح مدیریت شوند و مورد بازیافت قرار گیرند، توانایی ذخیره روغن در حدود هزاران بشکه در روز افزایش می یابد. روغن کارکرده می تواند با استفاده از روشهای خاص و مناسب تصفیه شود و با روان کننده ها و روغنهای سوختی مختلف فرآوری شده و در صنایع پالایش و پتروشیمی مصرف شود. این امر علاوه بر منافع اقتصادی، در حفظ محیط زیست و صرفه جویی در مصرف انرژی تأثیر به سزایی دارد. پس از تخلیه روغن از کارتر خودرو یا فیلتر روغن، روغن را داخل یک ظرف تمیز و عاری از نشتی با درپوش پیچی بریزید. ظرف اصلی روغن موتور و برخی از ظروف خانگی برای این منظور مناسب هستند. هرگز از ظروف خانگی حاوی مواد شیمیایی مانند سفیدکننده ها استفاده نکنید و مطمئن شوید که ظرف مورد استفاده دارای درپوش غیرقابل نشت است. در برخی فروشگاه های عرضه خدمات خودرو نیز ممکن است ظروفی که برای انتقال روغن موتور کارکرده طراحی شده است، فروخته شود.
به آن برچسب روغن کارکرده نصب کرده و دور از دسترس کودکان و حیوانات نگهداری کنید. ظرف روغن کارکرده را به نزدیکترین مرکز عمومی جمع آوری روغن کارکرده مانند نزدیکترین تعمیرگاه خودرو و یا یک مرکز روانکاری ببرید. بدین ترتیب با دفع مناسب روغن کارکرده از محیط زیست و منابع طبیعی محافظت می کنید. بیشتر کشورهای دنیا برای حفظ ذخائر نفتی خود و جلوگیری از آلودگی محیط زیست به جمع آوری روغنهای کارکرده خودروها می پردازند. با توجه به این که در کشور ایران جمع آوری روغنهای کارکرده با اصول صحیحی انجام نمی گیرد، لازم است سازمانهای مربوطه برنامه ای تنظیم کنند تا روشهای صحیح جمع آوری روغنهای کارکرده در ایران نیز آموزش داده شود تا سرمایه ملی کشور به بهترین شکل ممکن حفظ شود و از طرفی باعث حفظ محیط زیست از آلاینده ها شویم.