خریدن یک خودروی جدید تصمیم بزرگی است، مخصوصا اگر مطمعن نباشید که خودروی گیربکس اتوماتیک میخواهید یا خودروی گیربکس دستی؟ بهترین کار در اینگونه موارد این است که ابتدا تفاوتهای این دو نوع گیربکس را یاد بگیرید و بدانید که گیربکس اتوماتیک برای شما بهتر است یا گیربکس دستی؟ البته به طور قطع نمیتوان گفت که کدام گیربکس عملکرد بهتری دارد و این امر به عوامل متعددی مانند نیازهای راننده، علاقه شخصی، میزان مصرف سوخت، توقع راننده از قدرت خروجی موتور و توان مالی او بستگی دارد. در این مطلب به مقایسه گیربکس اتوماتیک با گیربکس دستی میپردازیم.
قدرت خروجی موتور را در نظر داشته باشید
در گیربکس اتوماتیک همانند گیربکس دستی، وظیفه آن، انتقال قدرت و گشتاور خروجی موتور به چرخها و در نتیجه حرکت دادن خودرو است. در حالت بهینه، گیربکس باید در محدوده محدودی از دور موتور، محدوده وسیعی از قدرت و گشتاور را فراهم کند. اگر به حداکثر قدرت موتور خودروی خود نیاز داشته باشید، استفاده از گیربکس دستی به جای اتوماتیک مطمئنا برای شما بهتر است.
این در حالی است که بسیاری از گیربکسهای اتوماتیک مدرن و امروزی مانند گیربکسهای متغیر پیوسته(CVT) یا نیمه اتوماتیک(AMT) و گیربکسهای اتوماتیک چهار یا پنج سرعته متداول، امکان رسیدن به شتاب مناسب و عالی را دارند، ولی تفاوت اساسی بین شتاب اولیه این نوع گیربکسها با گیربکس دستی 5 یا 6 سرعته وجود دارد. به طور مثال، خودروی دوج Neon با گیربکس اتوماتیک دارای شتاب صفر تا صد 10.5 ثانیه است، در حالی که همین خودرو زمانی که به گیربکس دستی پنج سرعته مجهز میگردد، به شتاب صفر تا صد معادل 8.1 ثانیه دست مییابد که اختلاف زیادی است.
البته در همه خودروها فاصله بین شتاب مدلهای گیربکس اتوماتیک با گیربکس دستی تا این حد زیاد نیست، ولی در 99% موارد، عملکرد بهتری از یک گیربکس دستی در مقایسه با یک گیربکس اتوماتیک خواهید یافت. شتاب صفر تا صد در خودروهای گیربکس دستی به چند دلیل بهتر است، مانند وجود نسبت دندههای متعدد و دسترسی به تعویض دندههای دقیق تر. برای روشن شدن موضوع، مثلا اگر شما خودرویی داشته باشید که در دور موتور 7000 دور در دقیقه به حداکثر قدرت 200 اسب بخار برسد، گیربکس اتوماتیک خودروی شما در دور موتور 6000 دور در دقیقه دنده گیربکس را به دنده نهایی تعویض میکند و هرگز حداکثر قدرت موتور خودروی خود را احساس نخواهید کرد.
پس با اینکه خودروی شما 200 اسب بخار قدرت دارد، به دلیل اینکه به گیربکس اتوماتیک مجهز شده، سریعتر دندهها را تعویض میکند و عملا شما تا 20% از قدرت خودروی خود را از دست خواهید داد. به عبارت دیگر، زمانی که شما با یک خودروی گیربکس دستی رانندگی میکنید، امکان رسیدن به خط قرمز دور موتور و حتی گذشتن از آن را دارید، ولی در یک خودروی اتوماتیک، این امر ممکن نیست و تعوبض دندهها قبل از رسیدن دور موتور به خط قرمز به صورت خودکار انجام میگردد.
در انتخابهای خود، گیربکس نیمه اتوماتیک را هم در نظر داشته باشید
اگر شما به یک خودرو با قدرت بهینه نیاز دارید و یا شخص دیگری هم آن را برای رفت و آمد روزمره استفاده میکند، خودرو با گیربکس نیمه اتوماتیک مناسب شما خواهد بود. اینگونه گیربکسها معمولا در خودروهای اسپرت تعبیه میشوند. این نوع گیربکسها، اصولا گیربکسهای اتوماتیکی هستند که قابلیت تعویض دندهها به صورت دستی در آنها تعبیه شده است. در صورتی که دنده را به حالت دستی تبدیل کنید، دسته دندهای با پنج انتخاب نخواهید داشت، بلکه تنها علامت + و – را برای تعویض دندهها دارید که + برای افزایش دنده و – برای دنده معکوس به کار میروند.
میزان مصرف سوخت خودرو را محاسبه کنید
اگر میزان مصرف سوخت و هزینه آن برای شما اهمیت دارد، باید یک خودرو با گیربکس دستی انتخاب نمایید. خودروهای جدید با گیربکس اتوماتیک در هر صد کیلومتر حدود 1 تا 2.5 لیتر سوخت بیشتری از همان مدل خودرو با گیربکس دستی مصرف میکنند. البته این امر یک قانون نیست و دارای استثنائاتی است، چون برخی خودروها مانند تویوتا RAV4 در مدل اتوماتیک تا 0.5 لیتر سوخت کمتری در مقایسه با مدل دستی مصرف مینمایند.
پس اگر مسافرتهای داخل شهری زیادی دارید و هزینه سوخت برای شما اهمیت دارد، یک خودروی گیربکس دستی برای شما مناسبتر است. برای اطمینان از این امر، قبل از خرید یک خودرو، در برگه مشخصات فنی آن میزان مصرف سوخت مدلهای اتوماتیک و دستی را با هم مقایسه کنید. هرچند که اعداد اعلام شده توسط شرکتهای سازنده همیشه هم درست نیستند، ولی تا حدی میتوانند شما را در جهت هزینه سوخت راهنمایی کنند.
هزینههای نگهداری و تعمیرات گیربکس را در نظر بگیرید
گیربکسهای اتوماتیک در مقایسه با گیربکسهای دستی به تعمیرات بیشتری نیاز دارند. هزینه تعمیر گیربکسهای دستی، در مقایسه با گیربکسهای اتوماتیک، کمتر است. البته در خودروهای گیربکس دستی، دیسک و صفحه کلاچ باید در زمانهای مشخصی تعویض شوند و عواملی مانند نوع رانندگی، جنس دیسک کلاچ و میزان رانندگی در ترافیک، در زمان تعویض آن دخیل هستند. تعویض دیسک و صفحه خودرو گاهی تا چند صد دلار برای مالک خودرو هزینه در بر خواهد داشت.
نیازهای خود را مشخص کنید
پیشرانهای که خودروی شما به آن مجهز شده، تا حد زیادی انتخاب گیربکس مناسب خودرو را تعیین میکند. مثلا اگر قصد خرید خودرویی با موتور 1.5 لیتری چهارسیلندر با قدرت 62 اسب بخار و گشتاور 102 نیوتنمتر را دارید، باید آن را با گیربکس دستی تهیه نمایید. چون قدرت آن تا حد زیادی محدود شده و شما برای بالا رفتن از سربالایی به حداکثر قدرت خودرو نیاز دارید. ولی اگر قصد خرید خودروی V8 یا V6 با قدرت بالاتر از 200 اسب بخار را دارید، انتخاب گیربکس اتوماتیک یا دستی، بستگی به نیاز، علاقه و توقع شما از خودرو دارد. انتخاب گیربکس دستی به دلیل مصرف سوخت کمتر و شتاب بیشتر از ارجحیت بالاتری برخوردار است.
اگر خودروی با گیربکس دستی میخواهید باید تصمیم خود را بگیرید
برخی افراد دچار معلولیت جسمانی هستند و توانایی گرفتن کلاچ را ندارند. اینگونه افراد باید به دنبال خودروی گیربکس اتوماتیک با مصرف سوخت اقتصادی باشند. برخی افراد برای رانندگی اسپرت، گیربکس دستی را دوست دارند و برخی دیگر به دلیل کاهش مصرف سوخت، آن را ترجیح میدهند. ولی کسانی هستند که رانندگی با هر دو نوع گیربکس را ترجیح میدهند و از گیربکسهای تیپترونیک، شیفتترونیک و ایکسترونیک استفاده میکنند. قبل از خرید خودرو، هر دو مدل دستی و اتوماتیک را مورد تست رانندگی قرار دهید تا از انتخاب خود مطمعن شوید.
نتیجهگیری
- خودروهای اتوماتیک در مقایسه با مدل گیربکس دستی همان خودرو گرانتر هستند.
- در اکثر کشورهای دنیا، امتحان گواهینامه رانندگی طبق قانون توسط خودروی گیربکس دستی انجام میشود. در صورتی که گواهینامه خود را با یک خودروی اتوماتیک اخذ کرده باشید، در برخی از کشورها مانند انگلیس اجازه رانندگی ندارید.
- برای کسانی که تسلط زیادی روی رانندگی با خودروهای گیربکس دستی ندارند، خودروهای اتوماتیک ایمنتر هستند، چون به راننده امکان تمرکز روی علایم رانندگی و خطرات احتمالی را میدهند. رانندگی با خودروهای گیربکس دستی، نیازمند تمرکز بیشتر در زمان گرفتن کلاچ و تعویض دندهها است که البته با بالا رفتن تجربه، این امر همانند راه رفتن، آسان خواهد شد.
- در گیربکسهای اتوماتیک، تنش کمتری روی سیستم انتقال قدرت خودرو وارد میشود.
- اگر در یک شهر پرترافیک زندگی میکنید، خودروهای اتوماتیک برای شما مناسبتر هستند.
