یکی از روزهای داغ تابستان ۱۴۰۵ وسط ترافیک سرسام‌آور تهران یا در میانه سفر بین‌شهری هستید. ناگهان آمپر آب خودرو بالا می‌رود و بخار از زیر کاپوت بیرون می‌زند؛ اتفاق غافلگیرکننده‌ای که علاوه‌بر بستن مسیر جاده، هزینه‌های سنگین تعمیر موتور را هم روی دست‌تان می‌گذارد. واقعیت این است که گرمای شدید تابستان فشار بیشتری به بخش‌های مختلف خودرو وارد می‌کند. اگر مهم‌ترین دلایل خرابی خودرو در تابستان و راه‌های پیشگیری از آنها را ندانید، برطرف کردن این مشکلات سخت می‌شود. اما نگران نباشید و در ادامه این مطلب با ما همراه شوید!
چرا خودروها در تابستان بیشتر دچار خرابی می‌شوند؟
خودروها به‌دلیل افزایش دمای محیط و فشار زیاد روی موتور، سیستم خنک‌کننده، باتری و لاستیک‌ها در تابستان بیشتر از سایر فصل‌ها خراب می‌شوند. این خرابی‌ها هم به شکل‌های مختلفی ظاهر می‌شوند و مثلاً آمپر آب ماشین بالا می‌رود. اما دلیل اصلی این نشانه‌ها چیست و مثلاً چرا آمپر آب ماشین در ترافیک بالا می‌رود؟ پاسخ این است که در ترافیک، جریان هوای کافی از بین رادیاتور عبور نمی‌کند. در صورت خرابی فن یا کم بودن مایع خنک‌کننده، دمای موتور سریع‌تر افزایش می‌یابد و این مشکل رخ می‌دهد.
به‌طور‌کلی، مهم‌ترین دلایل خرابی خودرو در تابستان عبارتند از:
- کاهش کیفیت یا حجم مایع خنک‌کننده
- ضعف عملکرد باتری در گرمای شدید
- افزایش فشار و فرسودگی لاستیک‌ها
- تبخیر یا افت کیفیت روغن موتور
- افزایش بیش‌از‌حد دمای موتور
- اشکال در سیستم خنک‌کننده
- فشار مضاعف کولر بر موتور
- خرابی فن رادیاتور
افزایش دمای موتور؛ یکی از رایج‌ترین مشکلات تابستان
تصور کنید در سفر تابستانی یا توقف در ترافیک سنگین، ناگهان آمپر آب خودرو وارد محدوده قرمز می‌شود. اگر واکنش درستی در این شرایط نداشته باشید، موتور آسیب می‌بیند و هزینه تعمیرات بالا می‌رود. حالا سؤال مهم این‌جاست که بعد از جوش آوردن ماشین چه کنیم؟ و چطور از این بحران رد شویم؟
ابتدا خودرو را در محل امن نگه دارید و موتور را خاموش کنید. اجازه دهید که دما کم شود و تا قبل از خنک شدن موتور، هرگز درپوش رادیاتور را باز نکنید. پس از آن، سطح مایع خنک‌کننده و عملکرد سیستم خنک‌کننده را بررسی کنید تا علت اصلی برطرف شود.
نقش سیستم خنک‌کننده در سلامت خودرو
مهم‌ترین وظیفه سیستم خنک‌کننده، حفظ دمای موتور در محدوده استاندارد و جلوگیری از داغ شدن بیش‌از‌حد آن است. در هر سیستم خنک‌کننده چند اجزای اصلی وجود دارند مایع خنک‌کننده، رادیاتور، واترپمپ و ترموستات جزو مهم‌ترین اجزا هستند. احتمالا به‌عنوان راننده این سؤال در ذهن‌تان وجود دارد که آب رادیاتور بهتر است یا مایع خنک کننده؟ و آیا تفاوتی هم دارند؟ در اکثر خودروهای امروزی، مایع خنک‌کننده استاندارد انتخاب مناسب‌تری است؛ چون‌که علاوه‌بر انتقال حرارت، از یخ‌زدگی، جوش آمدن، خوردگی قطعات و تشکیل رسوبات هم جلوگیری می‌کند.
برای اینکه درک بهتری از تفاوت‌های این دو مایع داشته باشید، به جدول زیر نگاه کنید:
| ویژگی‌های مهم | آب رادیاتور | مایع خنک‌کننده |
| انتقال حرارت | مناسب | بسیار مناسب |
| جلوگیری از خوردگی | ضعیف | بسیار خوب |
| جلوگیری از رسوب | محدود | مناسب |
| مقاومت در برابر جوش آوردن | کم‌تر از مایع | بیشتر از آب رادیاتور |
| مقاومت در برابر یخ‌زدگی | ندارد | دارد |
| طول عمر | 2 تا 5 سال | 3 تا 5 سال |
| مناسب برای خودروهای جدید | خیر | بله |
نشانه‌هایی که نباید در هوای گرم نادیده بگیرید!
بسیاری از خرابی‌های خودرو، ابتدا در قالب علائم هشداردهنده ظاهر می‌شوند؛ بنابراین اگر نشانه‌های زیر را در روزهای گرم تابستان مشاهده کردید، هرچه سریع‌تر خودرو را بررسی کنید:
- افزایش غیرعادی دمای کولر و کاهش سرمایش
- بوی سوختگی یا بوی مایع خنک کننده
- روشن شدن چراغ هشدار دمای موتور
- روشن نشدن یا ضعف باتری
- بالا رفتن غیرعادی آمپر آب
- خروج بخار از زیر کاپوت
- نشت مایع خنک کننده
- کاهش توان موتور
چگونه از خرابی خودرو در تابستان پیشگیری کنیم؟
بهترین راه پیشگیری از خرابی خودرو در تابستان، سرویس دوره‌ای و بررسی منظم است. با ۶ اقدام ساده که در این بخش بررسی می‌کنیم، احتمال بسیاری از خرابی‌های رایج را به صفر برسانید:
راهکار ۱: بررسی منظم سیستم خنک‌کننده
سطح مایع خنک‌کننده، سلامت شیلنگ‌ها، رادیاتور، واترپمپ و عملکرد فن را منظم بررسی کنید. کوچک‌ترین نشتی یا ایراد در این بخش‌ها باعث افزایش دمای موتور می‌شود.
راهکار ۲: تعویض به‌موقع روغن موتور و فیلترها
روغن موتور باکیفیت و مناسب فصل تابستان، اصطکاک قطعات را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود موتور خنک‌تر کار کند. همچنین، تعویض به‌موقع فیلتر روغن و فیلتر هوا، باعث تقویت عملکرد موتور می‌شود.
راهکار ۳: کنترل فشار و وضعیت لاستیک‌ها
گرمای هوا یکی از دلایل افزایش فشار داخل لاستیک است. فشار باد را مطابق توصیه شرکت سازنده تنظیم کنید و از سلامت آج، وجود ترک یا برآمدگی روی لاستیک‌ها مطمئن شوید.
راهکار ۴: بررسی سلامت باتری
گرمای شدید تابستان باعث تبخیر آب الکترولیت، کاهش عمر باتری و ضعیف شدن عملکرد آن می‌شود. قبل از شروع فصل گرما (حوالی اردیبهشت‌ماه)، ولتاژ باتری، تمیزی سر‌بست‌ها و میزان شارژ آن را بررسی کنید.
راهکار ۵: سرویس دوره‌ای سیستم کولر
کولر خودرو در تابستان بیشترین میزان استفاده را دارد و در صورت خرابی، علاوه‌بر کاهش سرما، فشار بیشتری به موتور وارد می‌کند. مواردی مثل گاز کولر، تسمه‌ها، کمپرسور و عملکرد فن‌ها را منظم بررسی کنید. با این کار هم آسایش سرنشینان حفظ می‌شود و هم موتور خودرو تحت‌فشار کار نمی‌کند.
راهکار ۶: جلوگیری از وارد شدن فشار اضافی به خودرو
در روزهای بسیار گرم (مخصوصاً مرداد و شهریور)، از رانندگی طولانی‌مدت با بار سنگین خودداری کنید. اگر آمپر آب افزایش پیدا کرد، در اولین فرصت خودرو را در محل امن نگه دارید و علت را بررسی کنید.
چگونه تابستان امسال را بدون خرابی خودرو پشت سر بگذارید؟
با رعایت چند نکته ساده و انجام سرویس‌های دوره‌ای، احتمال بسیاری از خرابی‌های رایج خودرو در تابستان به حداقل می‌رسد. بررسی منظم سیستم خنک‌کننده، استفاده از مایع خنک‌کننده استاندارد، کنترل وضعیت لاستیک‌ها، روغن موتور و باتری را فراموش نکنید. سرویس دوره‌ای مهم‌ترین کاری است که هزینه‌های تعمیرات را کاهش می‌دهد و باعث می‌شود در روزهای گرم سال با خیال آسوده رانندگی کنید.
